Site icon MUC News

Ba nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn đuối nước trẻ em Việt Nam

Ba nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn đuối nước trẻ em Việt Nam

Ông Nhâm Quang Văn, đội trưởng Đội cứu hộ 116 trong chuyến đi cứu người đuối nước ở cầu Lạc Quần, Nam Định, đầu năm 2022. (Ảnh: Chụp Màn hình báo VnExpress).

Chuyên gia Nhâm Quang Văn nêu ba lý do khiến trẻ dễ đuối nước do thiếu kỹ năng sinh tồn, môi trường nước phức tạp và việc cứu bạn sai cách gây nguy hiểm cho trẻ.

Nguyên nhân đuối nước trẻ em từ môi trường tự nhiên phức tạp

Theo số liệu từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước, trong đó có đến 76% các vụ tai nạn xảy ra ngay tại cộng đồng như ao, hồ, sông, suối. Ông Nhâm Quang Văn, đội trưởng Đội cứu hộ 116, cho biết từ tháng 4 đến nay đơn vị đã tham gia tìm kiếm khoảng 40 vụ việc trên cả nước với nạn nhân chủ yếu ở độ tuổi từ 7 đến 15. Những khu vực mặt nước nhìn có vẻ phẳng lặng nhưng thực tế lại chứa đựng nhiều nguy cơ tiềm ẩn mà trẻ nhỏ khó có thể tự mình lường trước được.

Tại nhiều khúc sông, dù bề mặt êm đềm nhưng dòng chảy ngầm bên dưới lại rất xiết, có khả năng cuốn trôi cả những cọc sào cắm sâu dưới bùn. Khi trẻ nhảy xuống tắm, sự thay đổi đột ngột của địa hình đáy nước như các hố sâu, đất bồi sụt lún hoặc rong rêu trơn trượt thường dẫn đến tình trạng hụt chân hoặc chuột rút. Những yếu tố bất ngờ này kết hợp với sức cuốn của dòng nước khiến trẻ nhanh chóng rơi vào tình huống nguy hiểm nếu không có sự chuẩn bị.

Nhiều học sinh hiện nay vẫn mang tâm lý chủ quan khi cho rằng chỉ cần biết bơi trong bể bơi hoặc tắm gần bờ là sẽ được an toàn. Tuy nhiên, chuyên gia cứu hộ khẳng định rằng kỹ năng bơi lội trong môi trường nhân tạo kiểm soát được hoàn toàn khác biệt so với việc đối mặt với dòng nước tự nhiên. Sự khác biệt về tầm nhìn dưới nước, nhiệt độ và dòng chảy chính là những thách thức lớn khiến ngay cả những trẻ biết bơi vẫn có nguy cơ gặp nạn.

Đội cứu hộ 116 tổ chức tuyên truyền và thực hành kỹ năng phòng chống tai nạn và thương tích đuối nước tại trường TH và THCS Tự Tân, tỉnh Hưng Yên năm 2026.(Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).

Nguyên nhân đuối nước trẻ em do thiếu hụt kỹ năng sinh tồn

Thực tế từ các vụ tai nạn cho thấy nhiều nạn nhân vốn đã biết bơi nhưng vẫn không thể thoát khỏi nguy kịch do thiếu kỹ năng sinh tồn và xử lý tình huống. Khi đối diện với dòng chảy ngầm hoặc môi trường nước đục, các em dễ bị mất phương hướng và rơi vào trạng thái hoảng loạn. Chính sự hoảng loạn này khiến trẻ vùng vẫy quá sức, dẫn đến việc mất thể lực nhanh chóng và chìm xuống trước khi nhận được sự hỗ trợ.

Ông Nhâm Quang Văn nhấn mạnh rằng điều quan trọng hơn kỹ thuật bơi lội chính là khả năng giữ bình tĩnh, kiểm soát nhịp thở và biết cách nổi để giữ sức dưới nước. Hiện nay, một khoảng trống lớn trong giáo dục kỹ năng là cha mẹ thường chỉ quan tâm đến việc cho con học bơi mà quên trang bị các bước an toàn để thoát hiểm. Kỹ năng nhận biết các khu vực nguy hiểm và tìm vật nổi hỗ trợ là những kiến thức tối quan trọng nhưng lại thường bị bỏ qua trong quá trình rèn luyện.

Báo cáo năm 2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ ra rằng chỉ có khoảng 30% học sinh trên cả nước biết bơi, trong khi cơ sở hạ tầng bể bơi trường học còn rất hạn chế. Bà Nguyễn Lệ Thủy, chuyên gia tâm lý học đường, nhận định rằng nhiều chương trình hiện nay vẫn nặng về lý thuyết và thiếu thực hành thực tế dưới nước. Nếu không được rèn luyện trong bối cảnh thực tế để hình thành ký ức cơ bắp, trẻ sẽ hành động theo bản năng thay vì sử dụng kiến thức đã học khi gặp sự cố.

Những sai lầm tai hại trong việc cứu nạn bạn bè

Tình trạng đuối nước tập thể thường xuyên xảy ra khi trẻ em thấy bạn mình chới với đã lập tức nhảy xuống cứu theo phản xạ tự nhiên. Theo phân tích của chuyên gia, một người đang gặp nạn sẽ vùng vẫy với sức mạnh gấp nhiều lần bình thường do bản năng sinh tồn. Nếu người cứu không có kỹ năng và sức khỏe vượt trội, họ rất dễ bị nạn nhân kéo chìm và trở thành nạn nhân tiếp theo trong một vụ việc đau lòng.

Nguyên tắc quan trọng nhất được khuyến cáo cho trẻ em là tuyệt đối không tự ý lao xuống nước để cứu người khi thấy có sự cố. Các em cần được hướng dẫn cách hô hoán để tìm sự giúp đỡ của người lớn hoặc tìm các vật liệu nổi như can nhựa, xô chậu, củi khô để ném xuống cho bạn. Trong trường hợp nạn nhân ở gần bờ, người ứng cứu nên nằm sấp hạ thấp trọng tâm, dùng gậy hoặc dây thừng để kéo thay vì dùng tay trực tiếp.

Hiện nay, Đội cứu hộ 116 đang tích cực đến các trường học để phổ biến kiến thức cứu nạn đúng cách như tiếp cận nạn nhân từ phía sau và đẩy cằm để tránh nước vào miệng. Những buổi hướng dẫn này trở nên cấp thiết khi trẻ chuẩn bị bước vào kỳ nghỉ hè, thời điểm thường thiếu sự giám sát của người lớn. Phụ huynh được khuyến cáo cần dành thời gian quản lý chặt chẽ và không để con em tự ý tụ tập tắm tại các ao hồ nước sâu nguy hiểm.

Theo: VnExpress
.