Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành kế hoạch xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội, hướng tới trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vào tháng 3/2027.
- Thịt heo nhập khẩu giá rẻ gây sức ép lên người nuôi trong nước
- Tháo dỡ cổng nhà ở Lâm Đồng, một người tử vong vì trụ bê tông đổ
- Bảy quả hồ lô gọi người lạ đến bên vợ chồng già
Theo Quyết định 124/QĐ-BCĐCCTLBHXH ngày 4/9/2026, Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW về tiền lương và Nghị quyết 28-NQ/TW về bảo hiểm xã hội, cùng được ban hành năm 2018.
Dự thảo đề án phải hoàn thành trong tháng 9/2026 để làm cơ sở trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027, trước khi trình Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Nghị quyết 27-NQ/TW và Nghị quyết 28-NQ/TW được ban hành từ năm 2018, đặt ra định hướng xây dựng thang, bảng lương theo vị trí việc làm và tách khỏi mức lương cơ sở. Lộ trình cải cách toàn diện dự kiến bắt đầu từ năm 2021 nhưng phải lùi lại do ảnh hưởng của dịch COVID-19, sau đó được triển khai từng bước từ giữa năm 2024.
Trong thời gian chờ một đề án tổng thể mới, chính sách tiền lương vẫn được điều chỉnh theo từng giai đoạn. Từ ngày 1/7/2026, hơn 2 triệu cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang được tăng thêm 8% lương, trong khi mức lương tối thiểu vùng tăng bình quân 7,2% từ đầu năm 2026.
Ở lĩnh vực bảo hiểm xã hội, số người tham gia cũng tăng đáng kể. Ước tính 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có khoảng 21,7 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, tăng 14,48% so với cùng kỳ; riêng bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 2,65 triệu người, tăng 40,06%.
Kế hoạch xây dựng đề án mới được đặt trong bối cảnh cụ thể hóa Kết luận 64-KL/TW ngày 1/7/2026, sau một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể mới của hệ thống chính trị.
Khoảng cách giữa điều chỉnh trước mắt và cải cách dài hạn
Trong khi đề án cải cách toàn diện còn cần thêm thời gian để hoàn thiện, Bộ Nội vụ đã đề xuất tăng lương tối thiểu vùng 7,8% từ ngày 1/1/2027. Như vậy, một đợt điều chỉnh mới có thể được thực hiện trước thời điểm khung chính sách dài hạn được trình Trung ương vào tháng 3/2027.
Chuỗi điều chỉnh này cho thấy chính sách tiền lương đang phải xử lý đồng thời hai yêu cầu: đáp ứng nhu cầu trước mắt và xây dựng một cơ chế dài hạn. Trong khi đó, việc Bộ Tài chính được giao tìm giải pháp tạo nguồn cho cải cách cho thấy bài toán kinh phí vẫn là một nội dung quan trọng của đề án.
Với bảo hiểm xã hội, mức tăng 40,06% của nhóm tham gia tự nguyện cao hơn nhiều so với tốc độ tăng chung 14,48%. Diễn biến này cho thấy số người chủ động tham gia lưới an sinh đang tăng nhanh, trong đó có nhóm lao động tự do.
Theo kế hoạch, dự thảo đề án hoàn thành trong tháng 9/2026, được trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027 và dự kiến trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tại Hội nghị lần thứ 5 vào tháng 3/2027. Khi đó, các điều chỉnh tiền lương và bảo hiểm xã hội sẽ được đặt trong một khung chính sách tổng thể thay vì tiếp tục xử lý từng phần.
Điều còn được chờ đợi không chỉ là các mốc hoàn thành đề án, mà là mức thay đổi thực tế đối với đời sống người lao động khi chính sách mới được triển khai.
Nguyễn Hiệp (tổng hợp)