Việc Mỹ bắt giữ tàu Iran tại vịnh Oman hôm 20/04 khiến giá dầu tăng mạnh, đẩy căng thẳng vùng Vịnh lên nấc thang mới trong bối cảnh đàm phán bế tắc.
- Các đồng minh lo ngại Mỹ vội vã chốt thỏa thuận hạt nhân Iran nửa vời
- Hà Tĩnh: Quyết định khởi tố hai mẹ con lừa đảo chiếm đoạt xe máy của hàng xóm
- Quên con nhỏ ở trạm xăng: Bố mẹ lái xe 130km mới biết bỏ quên con gái
Căng thẳng Mỹ-Iran, hải quân Hoa Kỳ bắt giữ tàu hàng tại vịnh Oman
Tình hình tại Trung Đông trở nên đặc biệt nghiêm trọng vào ngày 20/04 khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận tàu khu trục USS Spruance đã bắt giữ tàu chở hàng M/V Touska của Iran trên vịnh Oman. Theo thông tin từ Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội, lực lượng hải quân đã phát lệnh cảnh báo yêu cầu dừng tàu nhưng phía Iran vẫn tiếp tục di chuyển. Để kiểm soát tình hình, lực lượng Mỹ đã phải nổ súng vào khu vực phòng máy trước khi tiếp cận con tàu, hiện vẫn chưa rõ liệu vụ việc có gây ra thương vong nào cho thủy thủ đoàn hay không.
Hành động quân sự này được xem là bước đi cứng rắn nhất kể từ khi Washington tuyên bố phong tỏa các tàu ra vào cảng biển của đối phương từ ngày 13/04. Phía Iran lập tức phản pháo khi cáo buộc Mỹ thực hiện hành vi “cướp biển” và đưa ra những cảnh báo đanh thép về việc sẽ có biện pháp đáp trả tương xứng trong thời gian tới. Tuy nhiên, dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler cho thấy nỗ lực phong tỏa của Mỹ vẫn gặp thách thức khi ít nhất ba tàu dầu lớn của Iran đã vượt qua eo biển Hormuz thành công vào ngày 15/04.
Thị trường năng lượng toàn cầu ngay lập tức chấn động trước những diễn biến mới nhất tính đến tối ngày 20/04 theo giờ Việt Nam. Giá dầu Brent đã nhảy vọt 4,5% để chạm mức 94,5 USD mỗi thùng, trong khi dầu WTI cũng ghi nhận mức tăng 5%, giao dịch quanh ngưỡng 88 USD mỗi thùng. Sự biến động này phản ánh nỗi lo ngại của giới đầu tư về khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng khi các tuyến đường hàng hải huyết mạch tại vịnh Ba Tư đang bị đặt trong tình trạng báo động đỏ.
Đối đầu Mỹ-Iran, bế tắc ngoại giao và những toan tính chiến lược
Trên mặt trận ngoại giao, các tia hy vọng về một giải pháp hòa bình đang dần lịm tắt khi vòng đàm phán thứ hai tại Pakistan tiếp tục bị bỏ ngỏ.Trong tuyên bố ngày 20/04, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này chưa có ý định tham gia bất kỳ cuộc đối thoại mới nào với Washington. Ngoại trưởng Iran cũng bày tỏ thái độ hoài nghi về sự nghiêm túc của Mỹ, đồng thời cáo buộc phía đối diện đã vi phạm nghiêm trọng các thỏa thuận song phương từng được thiết lập trước đó.
Sự căng thẳng còn lan rộng đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz, nơi Iran đe dọa sẽ siết chặt quản lý, gây áp lực trực tiếp lên kinh tế thế giới. Dữ liệu thực tế cho thấy trong ngày 20/04 chỉ có 3 tàu vượt qua eo biển này, sụt giảm nghiêm trọng so với con số 24 tàu của hai ngày trước đó. Tehran đã chính thức tuyên bố đình chỉ việc mở cửa eo biển cho tàu thương mại, chấm dứt giai đoạn nới lỏng ngắn ngủi vốn được duy trì trong thời gian lệnh ngừng bắn giữa Israel và Li Băng có hiệu lực.
Dưới góc nhìn chuyên gia, cuộc đối đầu này đã chuyển hóa thành một cuộc chiến về ý chí chính trị lâu dài giữa hai cường quốc. Chuyên gia Carl O. Schuster nhận định Tổng thống Trump cần duy trì sự ủng hộ chính trị trong nước nếu muốn kéo dài chiến dịch áp lực này quá 60 ngày. Trong khi đó, bà Mona Yacoubian từ CSIS cho rằng dù Mỹ có thể thực hiện các cuộc tấn công tại chỗ, nhưng việc loại bỏ hoàn toàn năng lực quân sự của Iran vẫn là một bài toán khó chưa có lời giải đáp thỏa đáng.
Theo: Báo Thanh Niên