Nguyễn Hữu Gia Hòa, học sinh lớp 7B Trường THCS Vĩnh Thành, xã Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, xin ra Hà Nội phụ việc tại một ga ra ô tô trong kỳ nghỉ hè để tự lo chi phí cho năm học mới.
- Phú Quốc dừng nhiều ca nô, tàu du lịch sau vụ chìm tàu
- Chín tỉnh xác minh điểm thi, thêm 15 người bị khởi tố ở Tuyên Quang
- Đường dây mại dâm trên Telegram bị triệt phá sau hơn 3 tháng theo dõi
Năm nay Hòa 13 tuổi, đã mất mẹ từ lúc hơn 2 tuổi và mất bố vào tháng 02 vừa qua do tai nạn lao động. Em sống cùng bà Bùi Thị Quýnh, 61 tuổi, bác ruột ở thôn Vĩnh Thành 4, xã Vĩnh Lộc, trong gia đình không có lương hưu, không có việc làm ổn định, và vừa phải vay mượn thêm sau khi chồng bà Quýnh nhập viện phẫu thuật vì hoại tử chân năm ngoái.
Những ngày đầu tháng 7, Gia Hòa làm các việc vừa sức tại ga ra: quét dọn, sắp xếp đồ đạc, rửa xe. “Có tiền em sẽ mua sách vở, quần áo đi học và mua thẻ BHYT. Em không muốn bác phải lo nhiều”, cậu học trò nói.
Mẹ Hòa, chị Bùi Thị Chinh, phát hiện ung thư gan giai đoạn cuối khi Hòa mới hơn 2 tuổi và mất sau 3 tháng điều trị. Bố em, anh Nguyễn Hữu Phước Nhi, quê tỉnh Bình Dương, một mình nuôi con bằng công việc thời vụ trong vùng rừng sâu cho đến khi gặp tai nạn lao động năm nay. “Ngày biết tin bố mất, cháu suy sụp lắm. Hòa ít nói hẳn, cứ lặng lẽ ngồi một mình. Tôi chỉ biết động viên cháu cố gắng học, bởi dù khó khăn đến đâu cũng không được bỏ cuộc”, bà Quýnh kể.
Cô Nguyễn Thị Nga, giáo viên chủ nhiệm lớp 7B, xác nhận Gia Hòa học ngoan, lễ phép và ít than phiền về hoàn cảnh của mình. “Nhìn em còn nhỏ mà đã biết lo toan như vậy, chúng tôi rất thương”, cô nói. Tuy nhiên, cô Nga cho biết Gia Hòa không phải trường hợp duy nhất: trong lớp 47 học sinh, khoảng một nửa có hoàn cảnh khó khăn — mồ côi cha, mồ côi mẹ, hoặc mồ côi cả hai, sống với ông bà hoặc người thân.
Khoảng cách giữa chỉ tiêu và thực tế hiện ra rõ qua từng con số. Tỷ lệ học sinh tham gia BHYT tại xã Vĩnh Lộc mới đạt khoảng 96%, theo ông Trịnh Trọng Trung, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã. Con số ấy đồng nghĩa với việc còn một phần học sinh đang đứng ngoài lưới bảo vệ y tế chỉ vì gia đình không đủ tiền mua thẻ.
Tại Trường THCS Vĩnh Thành, phần lớn phụ huynh làm nông nghiệp hoặc lao động tự do với thu nhập bấp bênh. Thầy Lê Hữu Thuận, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết nhiều năm liên tiếp trường không hoàn thành chỉ tiêu BHYT dù đã phát động vận động. “Không nỡ để các em thiếu ‘phao cứu sinh’ khi chẳng may đau ốm, nhiều thầy cô đã tự mua thẻ BHYT cho học sinh”, thầy Thuận nói. Cô Nga cũng cho biết mỗi đợt vận động, không ít phụ huynh xin khất nhiều lần vì cuộc sống quá chật vật.
Gia Hòa chọn đi làm thay vì nghỉ hè — không phải vì em không biết tuổi 13 là để làm gì, mà vì em biết rõ bác mình đang gánh những gì. Đó là lựa chọn của một đứa trẻ đã phải lớn trước tuổi, trong một hoàn cảnh mà tấm thẻ BHYT không phải điều hiển nhiên.
Bùi Hà (tổng hợp)