Khánh Hòa, nhiều hộ đồng bào Raglai ở xã Khánh Sơn chặt bỏ keo, vay vốn trồng sầu riêng và nay có hộ thu gần 1 tỷ đồng mỗi năm.
- Bốn người thoát khỏi đám cháy cửa hàng thời trang Hà Nội
- 10 vận động viên Việt Nam giành nhiều HCV nhất
- Một giáo viên, một vụ án và những điều đồng nghiệp không biết
Những ngày trung tuần tháng 8, các vườn sầu riêng ở Khánh Sơn bước vào vụ thu hoạch, xe tải nối nhau vận chuyển trái cây ra khỏi vùng trồng. Từ năm 2018, nhiều hộ Raglai bắt đầu chuyển đất đồi từ keo sang sầu riêng, dù phải vay vốn và chờ nhiều năm mới có thu nhập.
Tại thôn Tô Hạp, ông Ka tơ Nguốn, 47 tuổi, đã chặt toàn bộ keo trên mảnh đồi 1ha vào năm 2018 để trồng sầu riêng giống Thái Monthong. Ông vay ngân hàng 40 triệu đồng, sau đó trồng gối đầu mỗi năm thêm 20-30 cây và tự kéo ống nhựa qua dốc để dẫn nước suối về vườn.
Theo ông Nguốn, chăm sầu riêng phải tính toán lượng phân bón và nước phù hợp từng giai đoạn. Sau khoảng 3,5 năm, vườn bắt đầu cho quả bói; đến năm thứ 8, cây đạt năng suất ổn định 35-50 quả, trong đó có những cây cho tới 70 quả.
Khánh Sơn từng là vùng núi khó khăn, phần lớn diện tích đồi được trồng keo nhưng thu nhập thấp. Khi giá sầu riêng tăng khoảng năm 2018, nhiều hộ Raglai chuyển đổi cây trồng, chấp nhận đầu tư vốn và kỹ thuật để chờ mùa thu hoạch sau vài năm.
Cách vườn ông Nguốn hơn 500m, gia đình bà Mấu Thị Mật, 63 tuổi, cũng chuyển hướng sản xuất trên 7.000m² đất từng trồng bắp, mía tím và lúa. Bà vay 100 triệu đồng để trồng sầu riêng và đến nay vườn hơn 120 cây đã bước sang năm thứ 8.
Sầu riêng mở thêm một hướng sinh kế cho người Raglai
Hiệu quả của mô hình thể hiện qua những con số khác nhau ở từng vườn. Năm nay, vườn của bà Mật mang về gần 700 triệu đồng, còn ông Nguốn dự kiến thu khoảng 20 tấn, với giá bán tại vườn 50.000 đồng/kg, tương đương gần 1 tỷ đồng.
Không phải vụ nào cũng thuận lợi. Vườn 6.000m² của bà Mấu Thị Ném, trưởng thôn Tô Hạp, từng chỉ thu 3 tấn do thời tiết bất lợi, nhưng năm nay sản lượng dự kiến vượt 10 tấn.
Ngoài sản xuất, bà Ném còn hướng dẫn kỹ thuật cho những hộ Raglai mới trồng sầu riêng. Cách làm này giúp kinh nghiệm được truyền từ những hộ đã có kết quả sang các gia đình đang bắt đầu chuyển đổi.
Theo UBND xã Khánh Sơn, toàn xã hiện có 1.345ha sầu riêng, trong đó hơn 997ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân 15-20 tấn/ha. Địa phương đang hỗ trợ người dân tiếp cận vốn, xây dựng vùng trồng theo tiêu chuẩn VietGAP và hoàn thiện mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Từ những vạt đồi từng chỉ trồng keo, sầu riêng đang tạo thêm một hướng sinh kế cho nhiều hộ Raglai ở Khánh Sơn. Kết quả từ những vườn đã cho thu hoạch cũng trở thành cơ sở để người dân tiếp tục đầu tư và mở rộng mô hình.
Nguyễn Quyến (tổng hợp)