Theo Bộ Công Thương, từ 1/6 đến 24/6, cả nước đã sử dụng khoảng 850 triệu lít xăng sinh học, trong đó xăng E10 đạt 800 triệu lít.
- Sáu cựu chiến binh hầu tòa phúc thẩm lần ba sau 11 năm kêu oan
- Tòa án Quân sự Trung ương xét phúc thẩm vụ Hậu ‘pháo’ và 414 nhà đầu tư
- Người đàn ông ở Quảng Ninh cho vay lãi 182% một năm, tính lãi chồng lãi
Số liệu được ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đưa ra tại tọa đàm “Xăng E10: Hiểu đúng, dùng tốt” do báo Công Thương tổ chức sáng 30/6. Trong tổng lượng tiêu thụ, xăng E10 chiếm 94,12%, còn lại khoảng 50 triệu lít là xăng E5.
Việc phân phối xăng E10 chính thức được áp dụng trên toàn quốc từ ngày 1/6. Ông Nam cho biết sau gần một tháng triển khai, nguồn cung được duy trì ổn định, hệ thống phân phối vận hành thông suốt và mức độ thích nghi của người tiêu dùng diễn ra nhanh hơn dự kiến ban đầu.
Tại TPHCM, nơi tiêu thụ gần 20% sản lượng xăng dầu cả nước, quá trình chuyển đổi cũng không gặp trở ngại lớn. Ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương TPHCM, cho biết thành phố đã yêu cầu doanh nghiệp dừng nhập xăng khoáng trước ngày 25/5 để xử lý hàng tồn kho, chuyển hẳn sang nhập xăng E10. Kết quả là khi triển khai chính thức từ 1/6, nguồn cung tại đây không bị gián đoạn, hệ thống bán lẻ không ghi nhận biến động bất thường và chưa có phản ánh tiêu cực nào từ người dân.
Về khía cạnh kỹ thuật, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ôtô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam, khẳng định những lo ngại về việc xăng E10 gây hại động cơ chưa có căn cứ khoa học rõ ràng. Loại xăng này đã được quy định theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8401:2024, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật và an toàn cho phương tiện. PGS.TS Ngô Thanh An, Trưởng khoa Công nghệ hóa học, Đại học Công Thương TPHCM, cho biết thêm rằng xăng E10 đốt cháy hoàn toàn hơn xăng truyền thống, từ đó giảm phát thải CO, CO2 và hạn chế cặn bám trong động cơ. Việc mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học cũng tạo đầu ra cho nông sản như sắn, mía và các phụ phẩm nông nghiệp khác.
Dù vậy, ông An cũng chỉ ra rằng vì người tiêu dùng không thể tự kiểm chứng hiệu quả cháy trong động cơ, quyết định chuyển sang dùng E10 hiện vẫn phần lớn dựa vào niềm tin. Ông cho rằng cần một chiến lược truyền thông rõ ràng và bài bản hơn để người dân an tâm thay đổi thói quen sử dụng nhiên liệu.
Bên cạnh kết quả tích cực bước đầu, ông Nam cũng nêu ra những thách thức còn tồn tại. Đáng chú ý nhất là tâm lý e ngại từ nhóm sử dụng xe đời cũ có bộ chế hòa khí, cùng với các thông tin chưa kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội. Theo ông, dù chưa có bằng chứng khoa học nào xác nhận E10 gây hại cho động cơ, các cơ quan quản lý cần phối hợp cùng hãng xe để xác minh và công bố danh sách dòng xe tương thích, nhằm định hướng dư luận đúng đắn hơn.
Một thách thức khác được Bộ Công Thương nêu ra là khả năng tự chủ nguồn cung. Năng lực sản xuất xăng sinh học trong nước hiện chưa đủ đáp ứng nhu cầu dài hạn trên cả nước, buộc phải duy trì song song sản xuất nội địa và nhập khẩu. Để khắc phục, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/NĐ-CP ngày 16/6, nhằm hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế điều hành thị trường xăng sinh học. Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng lực lượng Quản lý thị trường để kiểm tra chất lượng xuyên suốt từ khâu pha chế, phối trộn đến lưu thông, đồng thời công khai giá cơ sở và xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại.
Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện PVOIL, đơn vị đầu tiên phân phối đồng loạt xăng E10 từ ngày 15/5, cho biết đã thay đổi cách pha chế từ sản xuất theo lô sang xuất hàng liên tục để rút ngắn thời gian cung ứng. Doanh nghiệp cũng duy trì lượng ethanol dự trữ đủ dùng trong khoảng hai năm nhằm chủ động ứng phó với biến động thị trường.
Nhìn xa hơn tới các mục tiêu E15 hay E20 sau năm 2030, ông An đề xuất ba hướng đi chính: làm chủ công nghệ sản xuất ethanol thế hệ hai từ phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ và bã mía; tăng cường hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp và giới nghiên cứu; cùng với đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về công nghệ sinh học, đánh giá vòng đời sản phẩm và quản lý tín chỉ carbon. Ông cho rằng Chính phủ cần đưa ra cam kết dài hạn về chính sách thuế, tín dụng xanh và hệ thống quy chuẩn tương thích với tiêu chuẩn quốc tế, làm nền tảng thu hút đầu tư vào nhiên liệu sinh học và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh tại Việt Nam.
Vũ Hiếu (tổng hợp)