Chuối đã vươn lên trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam sau sầu riêng, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp tăng tốc mở rộng vùng nguyên liệu để đáp ứng nhu cầu từ các thị trường lớn.
- Đối tượng Trung Quốc truy nã bị phát hiện sau thời gian lẩn trốn ở Đồ Sơn
- Hơn 3.500 đơn thuốc được lập khống từ 60 thẻ bảo hiểm y tế
- Hai mươi năm trả món nợ ân tình bằng những học bổng
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), thị phần chuối trong tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả đã tăng lên 8%, vượt mức 5,4% của năm 2025 và vượt thanh long để đứng thứ hai. Diễn biến này xuất hiện cùng thời điểm ngành rau quả lập kỷ lục mới khi kim ngạch xuất khẩu tháng 7/2026 lần đầu vượt 1 tỷ USD, đưa tổng giá trị trong 7 tháng lên gần 5 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ.
Ông Phạm Quốc Liêm, Phó Chủ tịch VINAFRUIT kiêm Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nông nghiệp U&I (Unifarm), cho rằng chuối Việt Nam hoàn toàn có thể gia nhập nhóm ngành hàng xuất khẩu đạt 1 tỷ USD nếu nâng cao giá trị tạo ra trên mỗi héc-ta canh tác.
Đà tăng trưởng mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra bài toán giá trị
Việc chuối Việt Nam gia tăng thị phần trên thị trường quốc tế đã được ghi nhận từ những năm trước. Năm 2024, Việt Nam vượt Philippines để trở thành nguồn cung chuối lớn nhất cho Trung Quốc với sản lượng xuất khẩu đạt 625.000 tấn, tăng 28% so với năm trước.
Tại Nhật Bản, lượng chuối nhập khẩu từ Việt Nam năm 2024 đạt 33.000 tấn, cao gần gấp 14 lần so với năm 2019. Lợi thế về khoảng cách địa lý và chi phí logistics cạnh tranh được xem là những yếu tố giúp chuối Việt cải thiện vị thế tại thị trường này.
Bước sang năm 2026, xu hướng tăng trưởng tiếp tục được duy trì. Riêng tháng 6/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt 621,2 triệu USD, tăng hơn 56% so với tháng trước, trong đó chuối được VITIC (Bộ Công Thương) xác định là một trong những mặt hàng tạo động lực tăng trưởng cùng với sầu riêng, thanh long và dừa tươi.
Tuy nhiên, theo ông Phạm Quốc Liêm, doanh thu bình quân từ chuối hiện mới đạt khoảng 2.400USD/ha, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 20.000USD/ha mà mô hình canh tác hiện đại có thể tạo ra. Khoảng cách này cho thấy dư địa nâng cao hiệu quả sản xuất vẫn còn rất lớn.
Cùng với triển vọng thị trường, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh mở rộng diện tích trồng. “Vua chuối” Út Huy hiện sở hữu hơn 1.000ha từ Đồng bằng sông Cửu Long đến Tây Nguyên. Trong khi đó, THACO Agri của tỷ phú Trần Bá Dương đã phát triển 14.500ha chuối tại Campuchia, Lào và Gia Lai tính đến đầu năm 2026, đồng thời đặt mục tiêu trồng mới thêm 10.700ha trong năm để nâng tổng diện tích lên 15.800ha, hướng tới sản lượng chuối tươi xuất khẩu vượt 400.000 tấn.
Một yếu tố khác được đánh giá có lợi cho ngành chuối là khả năng kháng bệnh héo rũ Panama của các vùng trồng trong nước. Khi nhiều quốc gia sản xuất chuối gặp khó khăn vì dịch bệnh, sự ổn định về nguồn cung có thể trở thành lợi thế giúp chuối Việt Nam tiếp tục mở rộng thị phần trên thị trường quốc tế.
Vũ Hiếu (tổng hợp)