Chiếc vạc đồng khoảng 500 năm tuổi tại xã Châu Tiến, Nghệ An, từng 5 lần bị trộm nhưng đều được trao trả, gắn với truyền thuyết lập Mường Chai và nghi lễ người Thái.
- Hát karaoke gây ồn dịp Tết có thể bị phạt 160 triệu đồng
- Zelensky khẳng định không gục ngã trước áp lực nhượng bộ đất
- Hôn lễ và sức nặng của lời thề trong nghi thức truyền thống
5 lần thất lạc và những cuộc trao trả đầy bất ngờ
Khoảng hơn 30 năm trước, chiếc vạc được cất giữ tại xã Châu Thuận cũ. Một đêm, cổ vật bất ngờ biến mất khỏi mái che tạm của trường mầm non. Người dân tỏa đi tìm kiếm khắp nơi nhưng không có kết quả. Vài tuần sau, một người đàn ông ở huyện Diễn Châu cũ mang vạc đến trả. Ông thừa nhận đã lấy trộm để chờ bán kiếm lời. Gia đình ông liên tục nghe tiếng động lạ nên quyết định trao trả.
Năm 2000, vạc tiếp tục bị lấy khỏi trụ sở UBND xã trong đêm. Kẻ gian buộc vạc sau xe máy rồi chở đi bán phế liệu. Một cơ sở thu mua tại huyện Quỳ Châu cũ đã mua lại. Sau khi biết đây là cổ vật của địa phương, chủ tiệm chủ động giao nộp. Theo lãnh đạo xã, khoảng 50 năm qua ghi nhận 5 vụ trộm. Tuy nhiên, sau mỗi lần mất dấu, hiện vật đều quay về trước sự ngỡ ngàng của dân bản.
Chứng tích lập Mường Chai và biểu tượng đoàn kết cộng đồng
Theo sách “Lịch sử văn hóa người Thái Nghệ An”, vạc được đúc khoảng thế kỷ XV. Khi đó, vùng đất này còn gọi là Mường Chai. Nữ thủ lĩnh Chai đứng đầu và điều hành cộng đồng. Sau biến cố quyền lực, người dân mời Tạo Nọi từ Thanh Hóa về giúp giữ đất. Để làm lễ tế trời, ông mang theo chiếc vạc đồng lớn. Vạc dùng nấu thịt trâu trong nghi lễ trọng đại của bản.
Từ đó, chiếc vạc trở thành biểu tượng đoàn kết của cộng đồng người Thái. Hiện vật cao 45 cm, chu vi miệng 2,4 m, nặng khoảng 30 kg. Thân vạc có gân nổi và bốn quai bán nguyệt. Một quai từng hư hỏng và đã được hàn lại. Hiện vạc được bảo quản tại trụ sở UBND xã Châu Tiến. Chính quyền địa phương dự kiến lập hồ sơ đề nghị công nhận di sản để tăng cường bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa.
Theo: VnExpress