Nhóm nghiên cứu của Đại học Durham (Anh) công bố bằng chứng cho thấy đĩa trung tâm Dải Ngân hà từng đổi hướng đột ngột trong quá khứ xa xưa, sau một vụ va chạm với thiên hà khác.
- Hàng nghìn khách hàng mua phải nước hoa giả mạo hàng hiệu
- Giao xe cho con dưới tuổi vị thành niên, người mẹ ở Phú Thọ thành bị can
- Xuất khẩu cá ngừ thu hẹp đà giảm nhờ thị trường Nga và Israel
Phát hiện được nhóm nghiên cứu do Kirill Batrakov dẫn đầu trình bày tại Hội nghị Thiên hà Quốc gia của Hiệp hội Thiên văn học Hoàng gia Anh ở Birmingham, diễn ra từ ngày 20 đến 24/7/2026. Dựa trên mô phỏng siêu máy tính đối với 25 thiên hà có đặc điểm tương tự Dải Ngân hà, nhóm tìm cách lý giải vì sao quầng sao bao quanh thiên hà lại quay chậm bất thường.
Theo dữ liệu mô phỏng, những thiên hà có quầng sao quay chậm đều mang hai đặc điểm chung: từng va chạm trực diện với một thiên hà khác, và từng trải qua một cú lật nghiêng ở phần đĩa trung tâm. Khoảng 10 đến 11 tỉ năm trước, thiên hà lùn Gaia-Sausage-Enceladus đã lao vào và bị Dải Ngân hà “tiêu hóa” — sự kiện được xem là quan trọng nhất trong lịch sử ban đầu của thiên hà chúng ta, để lại hàng tỉ ngôi sao chuyển động theo quỹ đạo kéo dài như hình xúc xích.
Từ dữ kiện đó, ông Batrakov cho biết: “Chúng ta đã biết Dải Ngân hà từng xảy ra vụ va chạm trực diện quy mô lớn với thiên hà có tên Gaia-Sausage-Enceladus”. Ông cho rằng đây chính là căn cứ để kết luận đĩa của Dải Ngân hà nhiều khả năng cũng đã lật nghiêng trong quá khứ.
Hệ quả là phần lớn các ngôi sao trong Dải Ngân hà từng di chuyển theo quỹ đạo hoàn toàn khác so với hiện nay, trước khi mặt phẳng thiên hà ổn định lại như ngày nay. Nhóm nghiên cứu Đại học Durham kỳ vọng phát hiện này sẽ giúp giải thích thêm những đặc điểm cấu trúc còn khó lý giải của thiên hà nơi Trái đất đang tồn tại.
Nguyễn Lan (tổng hợp)