Tại phiên điều trần ngày 02/6, Washington nêu rõ hai bước đàm phán hòa bình, nhấn mạnh việc nới lỏng trừng phạt chỉ diễn ra sau các cam kết hạt nhân.
- Chính quyền Trump tạm dừng lập quỹ bồi thường 1,8 tỉ USD
- Iran đình chỉ đàm phán với Mỹ do chiến sự tại Li Băng
- Hải quân Pháp đổ bộ, áp giải tàu dầu Nga tại Đại Tây Dương
Giai đoạn đầu tập trung vào an ninh tại eo biển Hormuz
Chiến lược của Mỹ trong việc tiếp cận các vấn đề với Iran đã được Ngoại trưởng Marco Rubio trình bày một cách hệ thống vào ngày 02/6. Theo đó, bước đi đầu tiên tập trung hoàn toàn vào việc tái lập trật tự và an ninh tại eo biển Hormuz, một huyết mạch giao thương quan trọng. Ông Rubio khẳng định Tehran cần phải minh bạch hóa tình trạng của eo biển và cam kết hỗ trợ rà phá thủy lôi để đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền qua lại khu vực này.
Những yêu cầu từ phía Washington bao gồm việc Iran phải chấm dứt việc thu phí trái phép và ngừng các hành động đe dọa vũ lực đối với tàu vận tải. Ngoại trưởng Mỹ làm rõ rằng đây là những bước đi mang tính nền tảng để xây dựng lòng tin trước khi tiến tới các vòng đàm phán sâu hơn. Dù vậy, ông Rubio khẳng định việc mở lại eo biển không đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ dỡ bỏ ngay lập tức các biện pháp trừng phạt kinh tế đang áp đặt lên Iran.
Chính sách của Mỹ vẫn kiên định với việc gắn liền quyền lợi kinh tế của Iran với những nhượng bộ về hạt nhân. Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh rằng sự nới lỏng trừng phạt không phải là một món quà trao đổi cho việc mở cửa eo biển mà là kết quả của một quá trình kiểm soát hạt nhân nghiêm ngặt. Điều này buộc phía Tehran phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích kinh tế lâu dài và các mục tiêu quân sự hiện tại trong bối cảnh khu vực đang có nhiều biến động.
Khả năng đạt thỏa thuận dài hạn về làm giàu uranium
Khi bước sang giai đoạn hai, trọng tâm của cuộc đối thoại sẽ dịch chuyển sang kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran. Đây là vấn đề then chốt mà Washington muốn giải quyết dứt điểm thông qua các hạn chế dài hạn và các biện pháp giám sát chặt chẽ. Thông tin từ Fox News cho biết Mỹ kỳ vọng vào một sự cam kết toàn diện từ Tehran nhằm ngăn chặn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân, điều mà giới quan sát quốc tế luôn đặc biệt quan tâm.
Dù Iran đã thể hiện sự sẵn lòng thảo luận về những khía cạnh hạt nhân nhạy cảm, nhưng ông Rubio cho biết sự trì hoãn vẫn diễn ra thường xuyên. Nguyên nhân chính được xác định là do cấu trúc quyền lực phức tạp và sự thiếu đồng nhất trong bộ máy chính trị của nước này. Các cuộc đàm phán hòa bình liên tục bị gián đoạn vì những mâu thuẫn nội bộ tại Tehran, khiến các nhà đàm phán khó có thể đưa ra được những quyết định nhượng bộ cuối cùng.
Ông Rubio cũng đưa ra những dẫn chứng về hiệu quả của chiến dịch quân sự Epic Fury phối hợp giữa Mỹ và Israel. Chiến dịch này được cho là đã đạt được các mục tiêu quan trọng khi làm giảm đáng kể năng lực sản xuất quốc phòng và xóa sổ phần lớn lực lượng hải quân Iran. Những tổn thất quân sự này cùng với áp lực ngoại giao đang tạo ra một bối cảnh mới, buộc Iran phải xem xét nghiêm túc hơn về lộ trình hai giai đoạn mà phía Mỹ vừa đề xuất.
Theo: Báo Tuổi Trẻ