Kết thúc vòng đàm phán Mỹ – Iran đầu tiên tại Thụy Sĩ, hai bên đã nhất trí thiết lập cơ chế giảm xung đột và thông qua lộ trình 60 ngày nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng giúp ổn định tình hình căng thẳng tại Trung Đông.
- Những vụ thảm án vì mâu thuẫn tình cảm và bài toán ngăn ngừa bạo lực gia tăng
- Vừa xuống sân bay Tân Sơn Nhất, người đàn ông bị bắt vì hành vi từ nhiều năm trước
- Bốn tàu LNG của Qatar cùng nhiều siêu tàu dầu vượt eo biển Hormuz bốc hàng
Hội nghị tại Burgenstock và bước ngoặt về lộ trình thương thuyết hai tháng
Sáng qua, vòng đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ đã chính thức khép lại với những kết quả được giới trung gian Pakistan và Qatar đánh giá là tích cực. Phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu cùng phía Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đại diện đã trải qua 18 giờ thương lượng căng thẳng,. Tuyên bố chung xác nhận hai quốc gia đã đồng ý thành lập một “cơ chế giảm xung đột” dựa trên khuôn khổ thương thuyết kéo dài hai tháng được xây dựng từ thỏa thuận sơ bộ tại Islamabad.
Theo hãng tin AP, kết quả nổi bật nhất của hội nghị là việc thông qua lộ trình 60 ngày để các bên đạt được thỏa thuận cuối cùng. Để đảm bảo tiến trình này diễn ra suôn sẻ, một Ủy ban Cấp cao đã được thành lập với nhiệm vụ giám sát chính trị đối với toàn bộ hoạt động thương thuyết. Trong khi đó, các cuộc họp cấp kỹ thuật vẫn được duy trì liên tục tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock để thảo luận sâu hơn về các điều khoản cụ thể liên quan đến chương trình hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh cấm vận kinh tế.
Các bên trung gian từ Qatar và Pakistan cho biết nền tảng cho các cuộc đàm phán kỹ thuật về dỡ bỏ lệnh cấm vận và cơ chế giải quyết tranh chấp đã được xây dựng ngay tại bàn đàm phán. Hãng tin AFP dẫn lời đại diện trung gian khẳng định đây là những tiến triển đáng khích lệ, tạo tiền đề để triển khai ngay lập tức các bước đi tiếp theo trong lộ trình hòa bình. Dù phái đoàn cấp cao của Iran đã rời Thụy Sĩ về Tehran, nhưng nhóm chuyên gia kỹ thuật vẫn tiếp tục ở lại để đảm bảo nhịp độ công việc.
Phép thử tại Li Băng và những thay đổi chiến lược đối với khu vực eo biển Hormuz
Một điểm quan trọng khác trong thỏa thuận là việc thiết lập các đường dây liên lạc trực tiếp nhằm ngăn chặn xung đột tái bùng phát tại Li Băng và tránh sự cố tại eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã ghi nhận nỗ lực của Pakistan và Qatar trong việc thúc đẩy tiến trình chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng cơ chế giảm xung đột tại Li Băng sẽ là “phép thử thực sự đầu tiên” cho thiện chí và hiệu quả thực thi của thỏa thuận mà hai bên vừa đạt được.
Về mặt kinh tế, phía Iran liệt kê một loạt kết quả khả quan như việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu dầu mỏ, sản phẩm hóa dầu và giải ngân một số tài sản bị đóng băng của chính quyền Tehran. Kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế cho Iran cũng đã được thống nhất sơ bộ giữa các bên, mở ra triển vọng phục hồi sau thời gian dài chịu ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt. Điều này cho thấy cuộc thương thuyết không chỉ dừng lại ở các vấn đề quân sự mà còn hướng đến sự ổn định kinh tế khu vực.
Trong khi đó, các nhà phân tích trên đài Al Jazeera nhận định thỏa thuận này đang đặt Israel vào thế tiến thoái lưỡng nan về mặt chiến lược khi các nguyên tắc phối hợp cũ bị thay đổi. Sự hiện diện quân sự của Israel tại miền nam Li Băng có thể phải thích ứng với thực tế mới từ cơ chế giảm xung đột do Mỹ và Iran trực tiếp phối hợp. Dù vậy, Bộ trưởng Quốc phòng Israel vẫn khẳng định chưa rút quân khỏi các vị trí chiến lược như lâu đài Beaufort Castle, báo hiệu những thách thức trong giai đoạn 60 ngày tới.
Minh Tâm (tổng hợp)