Phía Iran tuyên bố sẽ khơi thông eo biển Hormuz ngay khi đạt được các thỏa thuận chấm dứt xung đột, giải tỏa áp lực cho hàng nghìn tàu đang mắc kẹt.
- Người dùng thuốc lá điện tử có thể bị phạt đến 5 triệu đồng
- Đàm phán Mỹ – Iran: Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng tại Islamabad
- Xuất khẩu dầu Mỹ tăng kỷ lục giữa căng thẳng Iran
Diễn biến tại tuyến đường hàng hải huyết mạch Hormuz
Kể từ khi cuộc xung đột nổ ra vào cuối tháng 2, eo biển Hormuz đã rơi vào tình trạng đóng cửa gần như hoàn toàn đối với nhiều loại tàu thuyền. Hiện nay, có tới gần 3.200 con tàu đang phải xếp hàng dài chờ đợi tại cửa ngõ vùng Vịnh để được đảm bảo an ninh khi di chuyển. Trong số này, lượng tàu chở dầu và hàng hóa chiếm một phần lớn, cho thấy sự đình trệ nghiêm trọng của chuỗi cung ứng năng lượng và hàng hóa thiết yếu trên quy mô toàn cầu.
Tầm quan trọng của eo biển Hormuz là không thể phủ nhận khi đây là lối thoát duy nhất từ vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương, vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới. Việc đóng cửa eo biển đã khiến giá dầu toàn cầu có những biến động mạnh trong thời gian ngắn qua. Iran khẳng định rằng họ buộc phải thực hiện các biện pháp kiểm soát quân sự gắt gao đối với vùng nước này để đối phó với các quốc gia mà họ cho là có hành vi tấn công hoặc hỗ trợ tấn công vào lãnh thổ Iran.
Theo đặc phái viên của Lãnh tụ tối cao Iran, ông Elahi, eo biển sẽ được mở lại khi các mục tiêu an ninh của Tehran được đảm bảo và chiến sự kết thúc. Iran bày tỏ thiện chí muốn duy trì quan hệ hữu nghị với các quốc gia khác và không có ý định kéo dài tình trạng khủng hoảng hàng hải. Tuy nhiên, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng cảnh báo rằng trạng thái hoạt động của eo biển trong tương lai sẽ không giống như trước đây, đặc biệt là đối với các bên đối địch.
Phản hồi dư luận và điều kiện khôi phục hòa bình
Trước những thông tin cho rằng Iran đang tận dụng việc đóng cửa eo biển để thu lợi bất chính thông qua phí quá cảnh, phía Tehran đã lên tiếng phủ nhận. Đặc phái viên Elahi nhấn mạnh rằng những tin tức về khoản phí 2 triệu USD mỗi tàu chỉ là sự thêu dệt từ báo chí và mạng xã hội. Trên thực tế, các quan chức Iran chưa bao giờ ra thông báo chính thức về việc này và thực tế đã có những đội tàu đi qua mà không mất phí.
Vấn đề cốt lõi mà Iran đang hướng tới chính là việc đòi bồi thường cho những thiệt hại dân sự khổng lồ mà họ đã phải gánh chịu. Theo đại diện của Tehran, hơn 37.000 căn nhà cùng hàng loạt cơ sở y tế và giáo dục đã bị tàn phá nặng nề trong cuộc xung đột. Phía Iran kiên quyết yêu cầu Mỹ, Israel và các bên ủng hộ phải thanh toán các khoản chi phí tái thiết này như một phần của thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.
Ông Elahi nhấn mạnh rằng nếu các bên liên quan từ chối trách nhiệm bồi thường, Tehran sẽ không ngần ngại sử dụng các biện pháp mạnh hơn như tịch thu bất động sản của đối phương. Việc bồi thường thiệt hại được xem là một trong những điểm mấu chốt trong kế hoạch 10 điểm để kết thúc chiến sự. Như vậy, việc eo biển Hormuz có được thông suốt hay không hiện vẫn đang nằm trên bàn đàm phán và phụ thuộc vào thiện chí giải quyết hậu quả của các bên.
Theo: Báo Dân trí