Site icon MUC News

Iran và Oman muốn thu phí dịch vụ tại eo biển chiến lược Hormuz

Iran và Oman nghiên cứu phương án thu phí dịch vụ tại eo biển Hormuz, động thái có thể tác động lớn đến vận tải dầu toàn cầu.

Các tàu chở dầu neo đậu ngoài khơi Muscat, trong bối cảnh Iran và Oman xem xét phí dịch vụ Hormuz. (Ảnh minh họa: MUC)

Muscat – Chính quyền Iran và Oman vừa thống nhất thành lập nhóm công tác chung để nghiên cứu phương án quản lý hoạt động hàng hải. Hai quốc gia khẳng định chủ quyền đối với vùng lãnh hải tại tuyến đường thủy huyết mạch chiếm 20% lượng dầu thô toàn cầu.

Hai nước Iran và Oman phối hợp quản lý và thu phí tại Hormuz

Theo tuyên bố chung ngày 23/6, Iran và Oman đã chính thức nhấn mạnh chủ quyền đối với vùng lãnh hải thuộc eo biển Hormuz, khu vực giao thương quan trọng bậc nhất thế giới. Hai bên đạt được sự đồng thuận cao trong việc duy trì đối thoại thông qua một nhóm công tác chung cấp Bộ Ngoại giao nhằm xây dựng thỏa thuận quản lý hàng hải trong tương lai. Nhóm chuyên gia này có nhiệm vụ thiết lập khung pháp lý cho các dịch vụ cung cấp tại eo biển, đồng thời tính toán mức chi phí đi kèm sao cho phù hợp với những tiêu chuẩn quốc tế hiện hành. Sự phối hợp này đánh dấu bước đi chủ động của Tehran và Muscat trong việc khẳng định quyền kiểm soát vùng nước chiến lược.

Phần hẹp nhất và quan trọng nhất của eo biển Hormuz hiện nằm hoàn toàn trong lãnh hải của hai quốc gia này, dù nó vẫn được phân loại là tuyến đường hàng hải quốc tế kết nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman. Sau cuộc gặp giữa Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cùng các quan chức ngoại giao hàng đầu với Quốc vương Oman Haitham bin Tariq, các bên đã tái khẳng định cam kết bảo đảm lưu thông an toàn. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi cho biết các cuộc thảo luận mang tính xây dựng đang hướng tới việc đảm bảo an toàn hàng hải mà không gây ra những rào bận quá tải về phí quá cảnh cho các tàu vận tải quốc tế.

Tác động của bản ghi nhớ Iran và Mỹ đến hàng hải quốc tế

Bối cảnh của quyết định thu phí dịch vụ gắn liền với bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ vừa đạt được gần đây, đặc biệt là các điều khoản liên quan trực tiếp đến eo biển Hormuz. Phía Iran dự kiến áp dụng phí dịch vụ hàng hải thay vì thu phí quá cảnh truyền thống, một động thái mà Washington từng phản đối gay gắt trước đó. Ông Mohammad Bagher Ghalibaf tiết lộ rằng Iran sẽ áp dụng chính sách miễn phí trong vòng 60 ngày theo đúng các quy định đã ký kết trong bản ghi nhớ với phía Mỹ. Sự thay đổi này diễn ra sau khi tuyến đường thủy trọng yếu này bị đóng cửa do xung đột quân sự căng thẳng giữa liên minh Mỹ – Israel với Iran nổ ra vào cuối tháng 2.

Eo biển Hormuz đóng vai trò là mạch máu của kinh tế toàn cầu khi là nơi trung chuyển của khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng mỗi năm. Sau khi Iran thực hiện dỡ bỏ phong tỏa vào ngày 17/6 theo thỏa thuận với Mỹ, các quốc gia vùng Vịnh khác cũng sẽ được mời tham gia thảo luận về việc quản lý dịch vụ hàng hải. Trước khi văn bản này được ký kết, giới chức Mỹ từng chỉ trích Oman vì kế hoạch phối hợp thu phí với Iran, nhưng hiện tại các bên đang hướng tới giải pháp hài hòa lợi ích. Việc duy trì ổn định tại Hormuz không chỉ đảm bảo an ninh năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu trên thị trường quốc tế.

Vũ Quyến (tổng hợp).