Site icon MUC News

Khám xét chỗ ở là bước điều tra, chưa phải kết luận có tội

Khám xét không đồng nghĩa với bắt giữ hay khởi tố. Tìm hiểu điểm khác biệt giữa các hoạt động tố tụng và nguyên tắc suy đoán vô tội.

Lực lượng cảnh sát xuất hiện tại một ngôi nhà, thu hút đông người dân theo dõi. (Ảnh minh họa: MUC)

Sau vụ khám xét nơi ở của Bùi Xuân Huấn, luật sư lưu ý đây là biện pháp điều tra để thu thập chứng cứ, không đồng nghĩa với bắt giữ hay khởi tố.

Chiều 6/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khám xét khẩn cấp nơi ở của Bùi Xuân Huấn tại khu đô thị Vinhomes Ocean Park, xã Gia Lâm, Hà Nội. Hình ảnh lực lượng chức năng xuất hiện tại khu vực nhanh chóng được chia sẻ trên mạng xã hội, kéo theo nhiều thông tin cho rằng Huấn Hoa Hồng đã bị bắt hoặc khởi tố.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải, Giám đốc Công ty Luật An Hoàng Gia, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, khẳng định khám xét chỗ ở chỉ là một biện pháp điều tra nhằm thu thập chứng cứ, không đồng nhất với bắt giữ hay khởi tố bị can. Luật sư Nguyễn Quang Chung (Đoàn Luật sư TP Hải Phòng) cũng cho rằng việc đánh đồng các hoạt động tố tụng là không chính xác.

Từ một cuộc khám xét đến những suy đoán trên mạng

Vụ việc diễn ra khi hàng chục cán bộ, chiến sĩ công an cùng lực lượng cảnh sát cơ động xuất hiện tại nơi ở của Huấn Hoa Hồng. Hàng nghìn người dân hiếu kỳ đứng hai bên đường theo dõi, livestream diễn biến.

Huấn Hoa Hồng hiện có hơn 3,7 triệu lượt theo dõi trên Facebook và từng được chú ý qua những hình ảnh khoe tiền mặt, ngoại tệ, xe sang cùng tranh cãi với TikToker Vua Quạt về chuyện kêu gọi từ thiện. Ngay khi thông tin khám xét được lan truyền, một số tài khoản mạng xã hội đã đưa tin người này “bị bắt” hoặc “bị khởi tố”, dù chưa có thông báo chính thức từ cơ quan chức năng.

Theo Điều 192 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), việc khám xét chỗ ở được thực hiện khi có căn cứ cho rằng địa điểm này chứa công cụ, phương tiện phạm tội, tài sản do phạm tội mà có hoặc vật chứng liên quan vụ án. Điều đó cho thấy khám xét là một bước thu thập chứng cứ, không phải phán quyết về tội danh.

Luật sư Phùng Lê Hải (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) lưu ý ngay cả đồ vật và dữ liệu điện tử bị thu giữ cũng chưa mặc nhiên là chứng cứ buộc tội. Cơ quan điều tra còn phải kiểm tra nguồn gốc, tính xác thực trước khi sử dụng những tài liệu này để đưa ra kết luận.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh: khám xét, bắt giữ và khởi tố là ba hoạt động tố tụng độc lập, có căn cứ và thẩm quyền riêng. Một cuộc khám xét có thể diễn ra cùng lúc với bắt giữ trong một số trường hợp, nhưng cũng có thể chỉ nhằm củng cố tài liệu xác minh.

Ngay cả khi bị khởi tố bị can, một người vẫn được pháp luật coi là vô tội cho đến khi có bản án có hiệu lực của tòa án. Vì vậy, giữa nghi vấn, hoạt động điều tra và kết luận của tòa án vẫn tồn tại những ranh giới pháp lý mà dư luận không thể bỏ qua.

Vũ Hiếu (tổng hợp)