Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ mới mỗi năm, tương đương hơn 500 người nhập viện mỗi ngày vì căn bệnh này.
- PennSchool để học sinh mất chỗ học ngay ngày tựu trường
- Gần 4.000 món đồ chơi trẻ em không rõ nguồn gốc bị tiêu hủy
- Hải Sapa TV và cú rơi từ niềm tin
Theo Bộ Y tế và các bệnh viện đầu ngành, đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại Việt Nam. PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nước ta có khoảng 200.000 người mắc đột quỵ mỗi năm, trong khi tỷ lệ người sống sót bị khuyết tật vẫn cao. Đáng chú ý, số bệnh nhân dưới 45 tuổi ngày càng tăng, cho thấy căn bệnh vốn thường gắn với người cao tuổi đang có xu hướng trẻ hóa.
Người trẻ đang trở thành nhóm bệnh nhân đáng lưu ý
Đột quỵ xảy ra khi dòng máu lên não bị gián đoạn đột ngột, khiến tế bào não tổn thương và chết dần chỉ trong vài phút nếu không được cấp cứu. Vì vậy, giới chuyên môn đặc biệt nhấn mạnh “thời gian vàng”, khoảng 3-4,5 giờ đầu từ khi xuất hiện triệu chứng, để tăng cơ hội điều trị và phục hồi.
Con số khoảng 200.000 ca mới mỗi năm đã được nhiều cơ sở y tế ghi nhận trong những năm gần đây. Điều đáng chú ý hơn nằm ở sự thay đổi về độ tuổi. Trước đây, người dưới 45 tuổi chỉ chiếm khoảng một phần mười số ca đột quỵ. Tại một số bệnh viện lớn, tỷ lệ này hiện lên 15-25% số bệnh nhân nhập viện, có thời điểm tăng gấp hai đến ba lần so với cùng kỳ.
Thực tế điều trị cũng cho thấy đột quỵ không còn là căn bệnh chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi. Bệnh viện Quân y 175 từng tiếp nhận sinh viên mới ngoài 20 tuổi hay nhân viên văn phòng đang làm việc thì bất ngờ ngã quỵ. Những yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, vốn thường được xem là bệnh của tuổi già, đang xuất hiện nhiều hơn ở nhóm 20-30 tuổi.
Nghịch lý đáng lo không chỉ nằm ở số ca mắc mà còn ở khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Dù khái niệm “thời gian vàng” đã được cảnh báo nhiều năm, chỉ khoảng 20% bệnh nhân đến viện đủ sớm để được can thiệp hiệu quả. Phần lớn còn lại nhập viện khi tổn thương não đã tiến triển.
ThS.BS Nguyễn Thị Cúc, Khoa Đột quỵ não, Viện Thần kinh, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nhận định người trẻ thường chủ quan vì cho rằng mình còn khỏe, từ đó bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo và đến viện muộn. BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, cũng cho rằng tỷ lệ người dưới 45 tuổi bị đột quỵ đang gia tăng đáng kể, phản ánh sự dịch chuyển về độ tuổi mắc bệnh.
Đáng nói, nhiều yếu tố nguy cơ như huyết áp cao hay mỡ máu bất thường có thể phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, không ít người chỉ biết mình mắc bệnh nền sau khi đã xảy ra đột quỵ. Khoảng cách giữa việc hiểu về “thời gian vàng” và hành động đúng lúc vì thế vẫn là thách thức trong phòng ngừa căn bệnh này.
Khi thời gian vàng được tính bằng từng phút, sự chủ quan có thể để lại hậu quả kéo dài suốt quãng đời còn lại.
Nguyễn Lan (tổng hợp)