Khả năng Mỹ tập kích 1.000 mục tiêu Iran trong ngày đầu xung đột cho thấy vai trò quyết định của trí tuệ nhân tạo trong các hoạt động tác chiến tương lai.
Maven Smart System và quy trình nhận diện mục tiêu tự động
Mỹ đã triển khai hệ thống Maven Smart System do công ty Palantir Technologies phát triển để thực hiện các hoạt động quân sự tại Iran. Hệ thống này đóng vai trò phân tích các khối lượng dữ liệu khổng lồ từ nhiều nguồn như ảnh vệ tinh, tình báo tín hiệu, báo cáo thực địa và cả mạng xã hội nhằm xác định các mục tiêu quân sự trên toàn lãnh thổ. Khi phát hiện các loại tên lửa như Shahab, Fateh hoặc các trung tâm chỉ huy của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Maven sẽ ngay lập tức đưa ra đề xuất tấn công.
Giao diện của hệ thống này được mô tả tương tự như một bản đồ số Google Maps nhưng dành riêng cho xung đột quân sự, hiển thị dày đặc các mục tiêu tiềm năng. Tại Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ở Florida, người vận hành sẽ giám sát quy trình mang tính cơ học này để ghép mục tiêu với các loại vũ khí phù hợp. Hệ thống có thể đề xuất bom xuyên boong-ke GBU cho mục tiêu ngầm hoặc bom JDAM cho mục tiêu trên mặt đất, đi kèm với các loại máy bay từ oanh tạc cơ tàng hình B-2 đến máy bay không người lái.
Điểm mạnh nhất của Maven chính là tốc độ tạo ra mục tiêu cực nhanh mà không cần con người phải mất hàng giờ phân tích hình ảnh thủ công như trước đây. Công nghệ này đã giúp rút ngắn đáng kể chuỗi tấn công từ khâu phát hiện, tấn công đến đánh giá thiệt hại chỉ còn tính bằng giây. So với thời Thế chiến II khi quy trình này kéo dài hàng tháng, việc áp dụng trí tuệ nhân tạo tạo ra khả năng áp đảo đối phương một cách tuyệt đối trên chiến trường.
Trí tuệ nhân tạo quân sự và những thách thức về độ chính xác
Thống kê cho thấy nhờ vào trí tuệ nhân tạo, Mỹ có khả năng đánh trúng 1.000 mục tiêu trong 24 giờ đầu tiên và con số này tăng lên 13.000 mục tiêu trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Việc rút ngắn quy trình ra quyết định so với các phương án truyền thống là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công nghệ trong tác chiến hiện đại.Tuy nhiên, tốc độ kinh ngạc này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tính xác thực của các thuật toán khi con người quá phụ thuộc vào máy móc.
Các thử nghiệm thực tế vào năm 2024 chỉ ra rằng hệ thống Maven chỉ đạt độ chính xác khoảng 60%, trong khi các chuyên gia con người vẫn duy trì được tỷ lệ 84%. Trong quá khứ, các lỗi nhận diện nghiêm trọng từng xảy ra khi máy móc nhầm lẫn một đám mây thành xe buýt trường học. Điều này cho thấy thuật toán rất dễ bị ảnh hưởng bởi các dữ liệu đầu vào kém chất lượng, dẫn đến những khuyến nghị sai lầm có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Dù sở hữu những công cụ tiên tiến giúp xử lý dữ liệu trong vài giây, các quan chức quân sự Mỹ như Đô đốc Brad Cooper vẫn nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của con người. Con người vẫn là bên đưa ra quyết định cuối cùng về việc có thực hiện lệnh tấn công hay không để đảm bảo sự chính xác. Hiện nay, trí tuệ nhân tạo vẫn cần một khoảng cách xa mới có thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người do sự phụ thuộc hoàn toàn vào độ tin cậy của dữ liệu đầu vào.
Theo: Báo Dân trí