Iran lên án việc Bộ Tài chính Mỹ thu hồi giấy phép miễn trừ vốn cho phép nước này bán dầu, gọi đây là hành vi vi phạm rõ ràng Bản ghi nhớ Islamabad đạt được giữa hai nước hồi tháng trước.
- Đường dây cá độ bóng đá 100 tỷ đồng bị triệt phá ở Gia Lai
- Vỡ đập ở Quảng Tây, Nam Ninh nâng cảnh báo lũ lên mức cao nhất
- Vi khuẩn đa kháng thuốc buộc bệnh viện thay đổi cách điều trị
Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi ngày 08/7 tuyên bố quyết định của Washington đã vi phạm trực tiếp Điều 10 của bản ghi nhớ được hai bên ký kết vào tháng trước. Ông cho biết thêm rằng các cuộc không kích diễn ra sau đó nhằm vào Iran đã cấu thành một sự vi phạm nghiêm trọng đối với Điều 1 và Điều 2 của cùng văn bản này.
Bộ Tài chính Mỹ hôm 07/7 đã hủy bỏ giấy phép được công bố từ tháng 6, vốn cho phép Iran sản xuất, bán và giao dầu thô cùng các sản phẩm liên quan cho đến hết ngày 21/8. Cơ quan này giải thích rằng lệnh miễn trừ vốn đi kèm điều kiện, và do Iran không đáp ứng được các điều kiện đó nên quyết định thu hồi đã được đưa ra. Theo thông báo, các lệnh trừng phạt dầu mỏ dự kiến sẽ chính thức quay trở lại vào ngày 17/7 tới đây.
Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố họ quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về toàn bộ hậu quả phát sinh từ sự vi phạm cam kết này. Cơ quan này khẳng định thêm rằng trong suốt hai mươi ngày qua, Mỹ – dù trực tiếp hay thông qua các hành động của Israel nhằm vào Li Băng – đã liên tục có những vi phạm cả nhỏ lẫn lớn đối với nhiều điều khoản khác nhau của bản ghi nhớ.
“Điều này diễn ra trong bối cảnh Mỹ, dù là trực tiếp hay thông qua các hành động của Israel chống lại Li Băng, đã liên tục có những vi phạm cả nhỏ lẫn lớn đối với các điều khoản khác nhau của bản ghi nhớ trong vòng 20 ngày qua,” Bộ Ngoại giao Iran cho biết. Cơ quan này nói thêm rằng Iran sẽ thực hiện bất kỳ biện pháp nào mà họ cho là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia của mình.
Tuyên bố của Iran được đưa ra đúng vào thời điểm các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran bắt đầu diễn ra, như một hành động trả đũa cho các cuộc tấn công vào tàu chở hàng gần eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, viết tắt là CENTCOM, ra tuyên bố cho biết lực lượng của họ đã thực hiện một loạt cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Iran.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết lực lượng của họ đã bắt đầu tiến hành một loạt các cuộc không kích mạnh mẽ nhằm vào Iran để buộc nước này phải trả giá đắt vì đã nhắm mục tiêu và tấn công vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz. Tuyên bố nói thêm rằng các cuộc tấn công của Mỹ là nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào ba tàu thương mại đang quá cảnh qua khu vực này, đồng thời gọi hành vi của Iran là gây hấn vô căn cứ và vi phạm lệnh ngừng bắn.
CENTCOM không cung cấp thêm chi tiết nào khác, ngoại trừ việc bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các cuộc tấn công liên tục của Iran và những gì họ mô tả là sự vi phạm lặp đi lặp lại đối với bản ghi nhớ quy định khuôn khổ đàm phán giữa hai nước. Các cuộc tập kích qua lại vẫn thi thoảng diễn ra bất chấp việc Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn trước đó.
Iran tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz, tuyến đường được xem là huyết mạch đối với vận tải năng lượng toàn cầu. Ông Mohsen Rezaei, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, cảnh báo rằng các nỗ lực của Mỹ nhằm tạo ra một tuyến đường thay thế tại khu vực này sẽ dẫn đến sự thất bại của các cuộc đàm phán song phương.
“Hoàn toàn rõ ràng rằng Mỹ sẽ dẫn dắt các cuộc đàm phán với Iran đến thất bại,” ông Rezaei phát biểu khi bình luận về tình trạng hiện tại của các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)