Các nhà nghiên cứu Đại học Aalto công bố nghiên cứu cho thấy dữ liệu dân số toàn cầu có thể đã đánh giá thấp dân số nông thôn trong nhiều thập kỷ.
- Hưng Yên: Người chồng đầu thú sau vụ đâm kiếm khiến em vợ tử vong
- Sáu cựu chiến binh hầu tòa phúc thẩm lần ba sau 11 năm kêu oan
- Hà Nội mở cửa trưng bày quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm
Nhóm nghiên cứu do nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Josias Láng-Ritter dẫn đầu đã phân tích dữ liệu di dời từ hàng trăm dự án đập thủy điện tại 35 quốc gia. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications, đặt ra câu hỏi về độ tin cậy của các bộ dữ liệu dân số được sử dụng rộng rãi trên thế giới, trong khi con số 8,2 tỷ người vẫn là ước tính phổ biến hiện nay.
Thay vì dùng số liệu thống kê dân số truyền thống, nhóm nghiên cứu đối chiếu các cơ sở dữ liệu dân số toàn cầu với hồ sơ di dời chi tiết thu thập khi các dự án đập lớn buộc cộng đồng địa phương phải di chuyển. Vì việc chi trả bồi thường đòi hỏi số liệu chính xác, các hồ sơ này cung cấp nguồn dữ liệu hiếm có về dân số tại các vùng nông thôn.
Kết hợp dữ liệu này với ảnh vệ tinh và phân tích không gian, nhóm nghiên cứu đánh giá độ chính xác của 5 bộ dữ liệu dân số phổ biến: WorldPop, LandScan, GRUMP, GWP và GHS-POP. Kết quả cho thấy tùy thuộc bộ dữ liệu được xem xét, dân số nông thôn đã bị thống kê thiếu từ 53% đến 84% trong suốt thời gian nghiên cứu, đồng nghĩa các cộng đồng vùng sâu vùng xa có thể đông dân hơn nhiều so với con số chính thức.
Phát hiện này phản ánh một thách thức lâu dài trong nghiên cứu nhân khẩu học: nhiều quốc gia đang phát triển thiếu nguồn lực để thực hiện điều tra dân số toàn diện, trong khi các cộng đồng bị cô lập về địa lý thường khó tiếp cận và ghi nhận chính xác. Không phải tất cả chuyên gia đều đồng tình với kết luận này — một số nhà nghiên cứu cho rằng dù việc thống kê thiếu dân số nông thôn là vấn đề thực sự, ý tưởng dân số toàn cầu lớn hơn đáng kể sẽ mâu thuẫn với hàng thập kỷ nghiên cứu nhân khẩu học cùng nhiều bộ dữ liệu độc lập khác.
Hiện nghiên cứu chưa đi đến kết luận cuối cùng về quy mô chênh lệch thực tế, nhưng đặt ra câu hỏi quan trọng về độ tin cậy của dữ liệu dùng để định hình các quyết sách toàn cầu liên quan đến dân số.
Nguyễn Lan (tổng hợp)