Site icon MUC News

Người dân nơm nớp dưới chân núi “đổi màu”: Thay đề án cũ, trao quyền mạnh xuống xã

Những khu tái định cư tại huyện Mường Lát cũ đã giúp người dân an cư, chấm dứt cảnh chạy lũ quét, sạt lở mỗi mùa mưa suốt 7 năm qua. (Ảnh: Chụp màn hình/Pháp Luật)

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường cho biết, tỉnh đang xây dựng Đề án di dân tái định cư giai đoạn 2026–2030, thay thế đề án cũ 2021–2025 vốn bộc lộ nhiều bất cập về quy hoạch, đầu tư và tổ chức thực hiện. Quan điểm xuyên suốt là: đã tái định cư thì người dân phải ở được, sống được lâu dài

Tỉnh chưa lường hết khó khăn khi triển khai đề án cũ

Thanh Hóa sẽ điều chỉnh căn bản cách làm tái định cư, phân cấp mạnh cho cấp xã, siết rõ

trách nhiệm triển khai nhằm bảo đảm hạ tầng tối thiểu tại các khu tái định cư, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, rời khỏi vùng nguy hiểm sạt lở đất, lũ quét

Theo ông Cao Văn Cường, đề án di dân tái định cư giai đoạn 2021–2025 đã đạt một số kết quả bước đầu. Tuy nhiên, quá trình triển khai phát sinh nhiều vướng mắc khiến tiến độ kéo dài, hiệu quả chưa đạt như kỳ vọng.

Nguyên nhân chủ yếu là nhiều dự án chưa có trong kế hoạch sử dụng đất, chưa phù hợp quy hoạch lâm nghiệp, phòng cháy chữa cháy. Một số khu tái định cư đầu tư chưa sát điều kiện từng vùng, đặc biệt tại khu vực núi cao, địa hình phức tạp, chi phí san lấp lớn, vượt khả năng cân đối.

Thực tế này khiến không ít dự án tái định cư chậm hình thành, người dân vẫn phải sống trong vùng nguy cơ sạt lở, lũ quét kéo dài.

Đổi cách làm, xây dựng đề án phù hợp biến đổi khí hậu

Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, tỉnh Thanh Hóa xác định việc xây dựng đề án tái định cư giai đoạn 2026–2030 là yêu cầu cấp thiết. Năm 2025, nhiều khu vực trên địa bàn ghi nhận lượng mưa lên tới 1.677mm, vượt xa khả năng chịu tải của hạ tầng hiện hữu.

Trên cơ sở đó, tỉnh giao Sở NN&PTNT phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát toàn diện, đề xuất đề án mới theo hướng linh hoạt hơn. Hình thức ổn định dân cư sẽ gồm tái định cư tại chỗ, xen ghép và tái định cư tập trung, tùy mức độ rủi ro.

Chính sách hỗ trợ người dân tiếp tục được giữ nguyên và kéo dài đến năm 2030. Theo đó, hộ di dời nhà được hỗ trợ 50 triệu đồng, xây dựng nhà mới 75 triệu đồng, nhà hai tầng 100 triệu đồng.

Phân cấp mạnh cho xã, bảo đảm hạ tầng tối thiểu

Điểm mới quan trọng của đề án 2026–2030 là phân cấp, phân quyền mạnh cho cấp xã, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, quyết định đầu tư và lựa chọn vị trí khu tái định cư. Các xã được chủ động từ khâu đề xuất chủ trương, quy hoạch đến tổ chức triển khai, nhằm tháo gỡ ách tắc kéo dài trước đây.

Tỉnh cũng điều chỉnh suất đầu tư theo từng khu vực, thay vì áp dụng mức trần chung không quá 300 triệu đồng/hộ như trước. Các vùng núi cao, địa hình phức tạp sẽ có suất đầu tư cao hơn để phù hợp điều kiện thực tế.

Yêu cầu bắt buộc là khu tái định cư phải hoàn thành giải phóng mặt bằng, có đường giao thông, rãnh thoát nước, điện và nước sạch. Đây được coi là hạ tầng tối thiểu để người dân có thể sinh sống ổn định.

Kiên quyết không để dân sống trong vùng nguy hiểm

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, các dự án tái định cư chưa hoàn thành giai đoạn trước sẽ được tích hợp vào đề án mới. Đầu tư công trung hạn sẽ triển khai đồng bộ từ đầu năm 2026, ưu tiên tái định cư tại chỗ và xen ghép để người dân không bị tách khỏi cộng đồng, văn hóa bản địa.

Trường hợp nguy cơ sạt lở nghiêm trọng, tỉnh mới xem xét di dời cả bản đến khu tái định cư tập trung. Đối với các dự án khẩn cấp, UBND tỉnh cho phép chỉ định thầu để triển khai sớm, bảo đảm người dân an cư trước mùa mưa bão.

UBND tỉnh cũng quy định rõ trách nhiệm đến từng sở, ngành, địa phương; kiên quyết xử lý tập thể, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ. Mục tiêu cao nhất là không để người dân tiếp tục sống trong vùng nguy hiểm, bảo đảm cuộc sống an toàn, ổn định cho đồng bào vùng núi, biên giới

Theo: Báo Pháp Luật