Thế giới đối mặt với giai đoạn bất ổn khi Hiệp ước New START giữa Nga và Mỹ sắp hết hiệu lực vào ngày 5/2, đe dọa trực tiếp đến an ninh chiến lược toàn cầu.
- Vợ chồng Clinton đồng ý điều trần về Epstein trước các nghị sĩ Hạ viện Mỹ
- Lực lượng vũ trang Iran: “Thanh kiếm sắc nhưng thiếu khiên chắn”
- Mỹ bắn hạ máy bay không người lái của Iran trên biển Ả Rập
Nga cảnh báo rủi ro an ninh chiến lược khi thời hạn chót cận kề
Thế giới đang đứng trước thời khắc nhạy cảm về an ninh hạt nhân. Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, vừa đưa ra nhận định rằng tình hình toàn cầu sẽ trở nên nguy hiểm hơn khi văn kiện kiểm soát vũ khí hạt nhân then chốt giữa Nga và Mỹ chính thức hết hiệu lực vào ngày 5/2 tới. Theo quan chức này, việc thiếu vắng một thỏa thuận thay thế hoặc gia hạn sẽ gây tác động tiêu cực đến an toàn quốc tế.
Hiệp ước New START được ký kết lần đầu vào năm 2011 và được gia hạn gần nhất vào năm 2021. Đây là văn bản pháp lý đặt ra mức trần về số lượng đầu đạn hạt nhân chiến lược và các phương tiện phóng mà mỗi quốc gia được phép sở hữu và triển khai. Trong bối cảnh hiện tại, đây được xem là sợi dây ràng buộc cuối cùng trong nỗ lực giảm thiểu rủi ro hạt nhân vốn có từ thời Chiến tranh Lạnh giữa hai cường quốc.
Điện Kremlin cho biết họ đã đề xuất gia hạn thêm một năm để có thêm thời gian đàm phán về các bước tiếp theo, nhưng cho đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi chính thức từ phía Washington. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov lưu ý rằng sự im lặng từ phía Mỹ vào thời điểm nhạy cảm này có thể được xem như một câu trả lời gián tiếp cho các đề nghị từ phía Moscow.
Khả năng bùng phát cuộc đua vũ trang mới trong thực tế không ràng buộc
Trước khi đi đến giai đoạn hiện tại, Moscow đã đình chỉ các cơ chế kiểm chứng thuộc hiệp ước. Phía Nga lý giải quyết định này xuất phát từ việc các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào các thành phần thuộc lực lượng răn đe hạt nhân của mình, khiến việc thực thi các điều khoản kiểm tra trở nên bất khả thi. Nga cũng lập luận rằng mọi tính toán an ninh tương lai cần phải bao hàm cả tiềm lực hạt nhân của các thành viên NATO khác là Pháp và Anh.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump từng bày tỏ mong muốn thay thế văn kiện hiện tại bằng một thỏa thuận mới có sự tham gia của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã kiên quyết bác bỏ đề xuất này. Ông Trump nhận định rằng nếu hiệp ước hết hiệu lực, Washington sẽ hướng tới một thỏa thuận tốt hơn. Điều này mở ra khả năng kho vũ khí hạt nhân tầm xa của hai bên sẽ không còn bất kỳ giới hạn pháp lý nào lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ.
Các chuyên gia lo ngại rằng việc xóa bỏ các giới hạn sẽ làm suy yếu lòng tin và khả năng xác minh ý định hạt nhân của nhau giữa các bên. Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lên tiếng kêu gọi Quốc hội can thiệp để tránh xóa bỏ hàng thập kỷ nỗ lực ngoại giao. Theo ông, sự đổ vỡ này có thể châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang mới, khiến môi trường an ninh thế giới trở nên kém an toàn hơn.
Theo: Khai Mở