Nhiệt độ Trái đất trung bình ba năm gần đây vượt mốc 1,5 độ C so với thời tiền công nghiệp; cho thấy biến đổi khí hậu đang diễn biến nhanh hơn dự báo khoa học.
- Cấp cứu bệnh nhân nhảy cầu Bãi Cháy: Cuộc chạy đua sinh tử 2 giờ
- 3 việc không nên nói, 3 người không cần tặng quà ngày Tết
- Triệt phá đường dây buôn bán 25 tấn hóa mỹ phẩm giả trên mạng
Nhiệt độ Trái đất vượt mốc 1,5 độ C theo chu kỳ ba năm
Theo dữ liệu của Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF); năm 2025 được ghi nhận là năm nóng thứ ba trong lịch sử đo đạc; góp phần đưa nhiệt độ trung bình toàn cầu trong ba năm liên tiếp vượt ngưỡng an toàn 1,5 độ C so với; thời kỳ tiền công nghiệp.
ECMWF, cơ quan trực thuộc Liên minh châu Âu; bắt đầu thu thập dữ liệu nhiệt độ Trái đất từ năm 1850. Kết quả này tương đồng với các thống kê độc lập từ UK Met Office – cơ quan khí tượng quốc gia của Anh; cho thấy xu hướng nóng lên toàn cầu đang được ghi nhận đồng nhất; bởi nhiều tổ chức khoa học.
Theo ECMWF, nếu tính trung bình trong ba năm gần nhất; nhiệt độ Trái đất đã vượt mốc 1,5 độ C so với giai đoạn tiền công nghiệp. Riêng theo số liệu từng năm, mức vượt ngưỡng này đã xuất hiện vào năm 2024.
Ngưỡng 1,5 độ C được xác định là giới hạn an toàn trong Thỏa thuận Paris; nhằm giảm thiểu rủi ro của khủng hoảng khí hậu toàn cầu. Các nhà khoa học cảnh báo việc duy trì nhiệt độ vượt mốc này trong thời gian dài; có thể làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài; bão mạnh hơn và mưa lũ nghiêm trọng.
Hệ quả trực tiếp là số ca tử vong do thiên tai gia tăng; trong khi băng tan nhanh hơn khiến mực nước biển dâng; đe dọa hệ sinh thái ven biển và đa dạng sinh học toàn cầu.
Nhiệt độ Trái đất và mục tiêu trong Thỏa thuận Paris
Theo quy định của Thỏa thuận Paris, mức tăng nhiệt toàn cầu được đánh giá dựa trên nhiệt độ trung bình trong nhiều thập kỷ; thay vì chỉ tính theo từng năm. Theo cách đo này; mức tăng hiện nay của Trái đất đang ở khoảng 1,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Tuy nhiên, các quốc gia chưa đạt được cam kết cắt giảm khí nhà kính đã đưa ra cách đây một thập kỷ. ECMWF cảnh báo; nếu xu hướng phát thải không được đảo chiều; nhiệt độ trung bình toàn cầu tính theo thập kỷ có thể vượt ngưỡng 1,5 độ C trước năm 2030.
Mốc thời gian này sớm hơn khoảng 10 năm so với các dự báo khoa học; tại thời điểm ký kết Thỏa thuận Paris năm 2015; cho thấy tốc độ nóng lên của Trái đất đang diễn ra nhanh hơn dự kiến.
Biến đổi khí hậu và hệ lụy ngày càng rõ nét
Ông Carlo Buontempo, Giám đốc Cơ quan Giám sát Biến đổi Khí hậu Copernicus; cho rằng việc Trái đất vượt ngưỡng an toàn là điều khó tránh khỏi. Theo ông, lựa chọn duy nhất hiện nay là kiểm soát mức tăng nhiệt ở mức thấp nhất có thể và giảm thiểu tác động tiêu cực; lên hệ sinh thái và xã hội loài người.
Thực tế cho thấy, tại châu Âu, các vụ cháy rừng trong năm qua đã tạo ra lượng khí thải cao kỷ lục. Ở châu Á và châu Mỹ; các hiện tượng thời tiết cực đoan liên quan đến biến đổi khí hậu đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng; trong các trận lũ lụt nghiêm trọng.
Giới khoa học khẳng định biến đổi khí hậu chủ yếu do con người gây ra; bắt nguồn từ hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch như than đá; dầu mỏ và khí đốt. Các loại khí nhà kính phát thải từ những hoạt động này làm tăng hiệu ứng giữ nhiệt trong khí quyển; khiến Trái đất nóng lên nhanh chóng.
Trong bối cảnh đó, nghiên cứu khí hậu đang đối mặt với sự phản đối chính trị gia tăng. Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đã rút khỏi 66 tổ chức thuộc Liên Hợp Quốc; bao gồm Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) và Công ước khung của Liên Hợp Quốc; về biến đổi khí hậu (UNFCCC), động thái gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng quốc tế.
Theo: VnExpress