Thói quen dùng nước ngọt có gas, thức ăn nhanh và chế độ ăn mặn đang khiến sỏi đường tiết niệu ở trẻ em gia tăng. Bệnh thường tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ sót, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng nặng
- Ông trùm lừa đảo Hoàng Kế Mậu bị bắt tại Campuchia, lộ mạng lưới xuyên quốc gia
- Ukraine báo động khi khoảng 200.000 binh sĩ đào ngũ, tự ý rời đơn vị chiến đấu
- Vừa cai nghiện về, đối tượng trộm liền 6 xe Honda SH trong một ngày
Các bác sĩ Khoa Thận – Niệu, Bệnh viện Nhi đồng 2 vừa tiếp nhận một bé trai 12 tuổi nhập viện trong tình trạng đau quặn vùng hông trái, kèm nôn ói, tiểu đục và sốt nhẹ. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhi bị sỏi kẹt 1/3 dưới niệu quản trái, gây tắc nghẽn đường tiết niệu, nhiễm trùng tiểu và ứ nước thận bên trái.
Sau khi được kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật nội soi lấy sỏi để tránh tổn thương thận kéo dài.
Dấu hiệu sỏi thận ở trẻ dễ bị bỏ sót
Theo BSCKII Phan Tấn Đức, Trưởng khoa Thận – Niệu, trong ba năm gần đây, mỗi năm khoa tiếp nhận khoảng 30 trường hợp trẻ mắc sỏi đường tiết niệu. Trong đó, gần 20 trường hợp phải can thiệp phẫu thuật do nhập viện muộn.
Bác sĩ cho biết nhiều trẻ được đưa đến khi đã xuất hiện biến chứng như ứ nước thận, nhiễm khuẩn tiết niệu nặng, thậm chí suy giảm chức năng thận. Nguyên nhân là do các triệu chứng ban đầu thường không điển hình và dễ bị phụ huynh bỏ qua.
Ở trẻ em, sỏi có thể hình thành tại thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo. Trẻ có thể đau bụng, đau hông lưng, đau quặn từng cơn, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu đục hoặc tiểu ra máu. Một số trường hợp chỉ biểu hiện mơ hồ như quấy khóc, biếng ăn, sốt không rõ nguyên nhân.
Nếu được phát hiện sớm, trẻ có thể chỉ cần điều trị nội khoa hỗ trợ tống sỏi. Những trường hợp phức tạp hơn phải can thiệp bằng tán sỏi hoặc phẫu thuật. Việc chậm trễ thăm khám khiến sỏi lớn dần, gây bít tắc đường tiểu và tổn thương thận lâu dài.
Thói quen ăn uống làm tăng nguy cơ sỏi thận
PGS.TS Phạm Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết sỏi đường tiết niệu ở trẻ có xu hướng gia tăng do chế độ ăn nhiều muối, ít uống nước và lạm dụng thức ăn nhanh, nước ngọt có gas.
Bên cạnh đó, tình trạng nhiễm khuẩn tiết niệu tái phát nhiều lần cũng là yếu tố thuận lợi làm hình thành sỏi. Nếu không điều trị kịp thời, sỏi có thể gây ứ nước thận kéo dài, nhiễm khuẩn thận – bể thận, tăng huyết áp và suy thận mạn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất của trẻ.
Các chuyên gia nhấn mạnh việc phát hiện sớm giúp điều trị ít xâm lấn, hạn chế phẫu thuật và giảm nguy cơ tổn thương thận vĩnh viễn.
Cảnh giác triệu chứng, không tự ý dùng thuốc
Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó, tiểu đục, tiểu ra máu hoặc nước tiểu có mùi hôi. Các cơn đau bụng, đau vùng hông lưng xuất hiện từng cơn cũng không nên chủ quan.
Trẻ sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân kèm triệu chứng đường tiểu cần được nghĩ đến khả năng sỏi hoặc nhiễm khuẩn tiết niệu. Khi đó, trẻ cần được đưa đi khám tại cơ sở có chuyên khoa Thận – Niệu Nhi.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không tự ý mua thuốc giảm đau, kháng sinh hay các loại thuốc “tan sỏi” truyền miệng cho trẻ. Việc dùng thuốc không đúng có thể che lấp triệu chứng, làm chậm chẩn đoán và gây hại cho thận.
Điều chỉnh chế độ ăn để phòng ngừa sỏi
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa sỏi đường tiết niệu ở trẻ. Trẻ cần được uống đủ nước mỗi ngày, tăng cường rau xanh và trái cây tươi.
Phụ huynh nên hạn chế cho trẻ ăn quá mặn, ăn nhiều đạm, thịt đỏ, hải sản, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và nước ngọt có gas. Các thực phẩm lên men, hun khói cũng cần hạn chế do có thể làm thay đổi môi trường chuyển hóa, thúc đẩy quá trình tạo sỏi.
Ngoài ra, cần tập cho trẻ thói quen đi tiểu đều, không nhịn tiểu và theo dõi màu sắc, tần suất đi tiểu. Với trẻ có tiền sử sỏi tiết niệu, nhiễm khuẩn tiết niệu tái phát hoặc gia đình có người mắc sỏi thận, việc thăm khám định kỳ là cần thiết để phát hiện sớm nguy cơ
Theo: Báo Dân trí