Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức tập huấn xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học cho hơn 10.000 hội viên, giúp nhiều diện tích lúa tăng năng suất và giảm chi phí sản xuất.
- Ngọn lửa cháy dữ dội từ tầng ba, hai mẹ con tháo chạy trong đêm
- Thanh niên đột nhập rồi sát hại ba người
- Khoản tiền lạ đặt ra một lựa chọn rõ ràng
Từ năm 2021 đến năm 2023, Hội Nông dân tỉnh triển khai dự án tuyên truyền, vận động nông dân canh tác lúa thân thiện với môi trường, trong đó hướng dẫn xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học thay cho đốt bỏ nhằm giảm khói bụi và trả lại chất hữu cơ cho đất. Kết quả tiếp tục được duy trì trong vụ mùa 2026 tại các xã Thọ Long, Xuân Lập, Thiệu Tiến và Thiệu Hóa, nơi nông dân kết hợp xử lý rơm rạ với tưới ngập khô xen kẽ và quản lý dinh dưỡng bằng bảng so màu lá để giảm chi phí đầu vào.
Trước khi có dự án, đốt rơm rạ vẫn là cách xử lý phổ biến sau mỗi vụ lúa ở nhiều nơi tại Thanh Hóa. Cách làm này loại bỏ một nguồn phụ phẩm có giá trị, đồng thời tạo khói bụi và khí thải ảnh hưởng đến môi trường và chất lượng không khí.
Để thay đổi thói quen này, các cấp hội phối hợp với hệ thống khuyến nông, đơn vị nghiên cứu, trung tâm khoa học và doanh nghiệp tổ chức 175 lớp tập huấn, tư vấn kỹ thuật cho hội viên về xử lý rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp. Nội dung tập huấn gắn với thực tế sản xuất, từ hướng dẫn thời điểm, cách sử dụng chế phẩm đến theo dõi quá trình phân hủy rơm rạ và đánh giá kết quả ngay trên ruộng, để nông dân trực tiếp kiểm chứng hiệu quả thay vì chỉ nghe hướng dẫn.
Kết quả thể hiện bằng số liệu cụ thể. Tại các mô hình áp dụng, lượng giống gieo cấy giảm 20-30% trong khi cây vẫn đẻ nhánh tốt; năng suất đạt gần 2,8 tạ/sào, cao hơn ruộng đối chứng 15kg, tương đương tăng khoảng 16,2%. Thu nhập của nông dân tăng từ 615.000 đồng lên hơn 913.000 đồng/sào, còn việc giảm phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật góp phần tạo sản phẩm an toàn hơn và giảm phát thải khí nhà kính.
Hiệu quả quan sát được trực tiếp trên đồng ruộng là yếu tố khiến mô hình dễ được nông dân chấp nhận. Khi tự mình theo dõi quá trình phân hủy rơm rạ và kết quả sản xuất trên chính thửa ruộng của mình, người dân có cơ sở để thay đổi phương thức canh tác thay vì làm theo phong trào.
Ông Vũ Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, cho biết Hội sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chuyên môn, doanh nghiệp và địa phương để chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ nông dân tiếp cận giải pháp xử lý phụ phẩm phù hợp với từng vùng sản xuất. Hội cũng sẽ xây dựng các mô hình hiệu quả để nông dân học tập, áp dụng và chia sẻ kinh nghiệm.
Việc tận dụng rơm rạ tại chỗ giúp giảm chất thải, giảm chi phí đầu vào và bổ sung chất hữu cơ cho đất, cho thấy phụ phẩm sau thu hoạch không nhất thiết phải trở thành thứ cần loại bỏ. Đây cũng là hướng tiếp cận của sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, trong đó phụ phẩm trở thành nguồn tài nguyên và việc bảo vệ môi trường gắn trực tiếp với lợi ích của người sản xuất.
Hà Lê (tổng hợp)