Sáng 24/2/2026, thông tin về các cọc gỗ chôn sâu dưới lòng đất tại khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc (Hải Phòng) tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận. Nhiều ý kiến đặt câu hỏi liệu các cọc này có liên quan đến trận thủy chiến Bạch Đằng nổi tiếng trong lịch sử hay không.
- Công nghiệp văn hóa TPHCM: Giữ hồn đô thị, tạo lực phát triển bền vững bảo tồn di sản
- Vũ trụ: Khi những siêu hố đen sát thủ xóa sổ hàng loạt thiên hà láng giềng
- Rượt đuổi kinh hoàng trên Quốc lộ 14 khiến ba người thương vong
Thận trọng trước giả thuyết liên quan trận Bạch Đằng
Những cọc gỗ được phát hiện trong quá trình cải tạo khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc đang làm dấy lên nhiều giả thuyết lịch sử. Không ít ý kiến cho rằng đây có thể là dấu tích của hệ thống phòng thủ chiến lược tại Vạn Kiếp thời Nhà Trần, thậm chí liên quan đến trận Trận Bạch Đằng. Tuy vậy, các nhà khoa học khuyến cáo không nên vội vàng gán ghép khi chưa có bằng chứng xác thực. Việc kết luận thiếu cơ sở có thể làm sai lệch nhận thức lịch sử.
Trao đổi với báo chí, TS Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu tiền sử Đông Nam Á, cho biết khu vực này nằm trong không gian lịch sử đặc biệt của vùng Lục Đầu Giang. Đây từng là địa bàn chiến lược quan trọng qua nhiều thời kỳ. Nhiều hiện vật thời Trần đã được phát hiện tại đây trước đó.
Theo ông, các nghiên cứu trước đây tại Thiên Long Uyển cho thấy nhiều cọc gỗ có niên đại thuộc thời Đông Sơn, cách nay hơn 2.000 năm. Kết quả phân tích carbon phóng xạ từ hàng chục mẫu đều không trùng với giai đoạn kháng chiến chống Nguyên – Mông. Do đó, các cọc mới phát hiện cũng cần được giám định kỹ lưỡng.
Cần nghiên cứu địa tầng và bằng chứng khảo cổ đi kèm
Các chuyên gia cho rằng để xác định bản chất những cọc gỗ này, cần tiến hành khai quật bài bản và phân tích tổng hợp. Trước hết, nhóm khảo cổ phải làm rõ lớp địa tầng gốc, tức bề mặt nơi các cọc được đóng xuống. Việc xác định mặt bằng ban đầu có ý nghĩa quan trọng trong định niên đại. Đây là cơ sở để đối chiếu với các hiện vật liên quan.
Phương pháp carbon phóng xạ chỉ cho biết thời điểm cây gỗ bị chặt. Kết quả này không hoàn toàn phản ánh thời điểm công trình được dựng lên. Vì vậy, cần kết hợp thêm dữ liệu về gốm, công cụ, dấu tích sinh hoạt hoặc tàn tích chiến tranh nếu có. Với các bãi cọc liên quan trực tiếp đến chiến trận, thường sẽ xuất hiện thêm vũ khí, thuyền chiến hoặc di cốt.
PGS.TS Bùi Minh Trí, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh thành, cho biết hiện chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng. Ông cho rằng cần chờ báo cáo chính thức từ đoàn khai quật. Việc phân biệt cọc quân sự với cọc kiến trúc dân dụng cũng là bước quan trọng. Chỉ khi hoàn tất đầy đủ quy trình nghiên cứu, giới khoa học mới có thể xác định giá trị thực sự của phát hiện này.
Theo: Báo Dân trí