Việc bãi nhiệm ông Jose Jeri đánh dấu lần thay đổi lãnh đạo thứ tám của Peru trong chưa đầy một thập kỷ qua do các cáo buộc về hành vi thiếu minh bạch.
- Những người “ăn Tết rừng” giữ màu xanh Trường Sơn ở Quảng Trị
- Lọc hóa dầu Nghi Sơn duy trì sản xuất mức cao điểm suốt kỳ nghỉ Tết
- Mùi Tết: Khói hương ngày Tết có thể gây gánh nặng cho phổi
Tổng thống Peru và những cuộc gặp gỡ bí mật đầy nghi vấn
Vào ngày 17/2, Quốc hội Peru đã chính thức thông qua kiến nghị khiển trách ông Jose Jeri với 75 phiếu thuận và 24 phiếu chống, dẫn đến việc ông bị phế truất chỉ sau bốn tháng nắm quyền. Ông Jeri vốn là Chủ tịch Quốc hội và được bầu làm lãnh đạo lâm thời từ tháng 10/2025 sau khi người tiền nhiệm Dina Boluarte cũng bị bãi nhiệm. Sự ra đi của ông phản ánh thực trạng chính trường Peru đang vô cùng bấp bênh với những thay đổi nhân sự liên tục ở cấp cao nhất.
Tâm điểm của vụ bê bối khiến ông Jeri mất chức là những cuộc gặp gỡ kín đáo không được ghi nhận trong hồ sơ công vụ với doanh nhân Trung Quốc Zhihua Yang. Theo các báo cáo, ông Jeri đã xuất hiện tại một nhà hàng ở thủ đô Lima vào cuối năm 2025 trong trang phục áo trùm đầu để tránh sự chú ý. Sau đó, ông tiếp tục có cuộc gặp khác với doanh nhân này vào ngày 6/1 khi đeo kính râm, làm dấy lên những nghi ngờ lớn về tính minh bạch trong các hoạt động của người đứng đầu quốc gia.
Các cơ quan chức năng đang đặt dấu hỏi về việc liệu những cuộc gặp này có liên quan đến các dự án kinh tế lớn của chính phủ hay không. Doanh nhân Zhihua Yang được cho là đang quan tâm đến dự án lắp đặt hệ thống camera giám sát trên xe buýt công cộng với tổng giá trị ước tính khoảng 30 triệu USD. Dù giới chức Peru khẳng định không có sai phạm hay sức ép nào từ phía doanh nghiệp, việc ông Jeri che giấu lịch trình công tác đã khiến các nghị sĩ quyết định thực hiện quyền bãi nhiệm để làm rõ sự việc.
Tổng thống Peru đối mặt với các cáo buộc pháp lý nghiêm trọng
Ngoài mối liên hệ với ông Yang, ông Jeri còn bị nghi ngờ có quan hệ với một doanh nhân Trung Quốc khác là Ji Wu Xiaodong, người đang bị quản thúc tại gia vì liên quan đến gỗ lậu. Hồ sơ theo dõi cho thấy ông Ji Wu đã nhiều lần ra vào dinh tổng thống trong khoảng thời gian từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026. Ông Jeri khẳng định mình không hề hay biết về tình trạng pháp lý của vị doanh nhân này, đồng thời bác bỏ mọi cáo buộc làm trái các quy định hiện hành của nhà nước.
Văn phòng Công tố Peru đã nhanh chóng mở cuộc điều tra chính thức đối với ông Jeri về các tội danh liên quan đến bảo trợ bất hợp pháp và môi giới ảnh hưởng. Theo hiến pháp Peru, tổng thống đương nhiệm được hưởng quyền miễn trừ truy tố, vì vậy cuộc bỏ phiếu bãi nhiệm tại Quốc hội là bước đi pháp lý cần thiết để quá trình điều tra được tiến hành. Điều này cho thấy sự quyết liệt của hệ thống tư pháp Peru trong việc xử lý các nghi vấn tham nhũng và lạm dụng quyền lực ở cấp cao nhất.
Trước những áp lực dồn dập, cựu tổng thống Jose Jeri cho rằng mình đang là mục tiêu của một chiến dịch chính trị nhằm gây bất ổn cho chính phủ. Ông đã lên tiếng xin lỗi công chúng về cách thức tiến hành các cuộc gặp riêng tư nhưng vẫn kiên quyết phủ nhận mọi hành vi trục lợi. Ông thừa nhận đó là một sai sót về mặt hình ảnh khi tạo ra những hoài nghi không đáng có, tuy nhiên những lời giải thích này đã không đủ sức thuyết phục để ông có thể giữ lại chiếc ghế quyền lực.
Chu kỳ bất ổn chính trị kéo dài tại quốc gia Nam Mỹ
Sự kiện bãi nhiệm ông Jeri đã khiến chức danh lãnh đạo cao nhất của Peru lại một lần nữa bị bỏ trống trong bối cảnh đất nước đang cần sự ổn định. Quyền lãnh đạo Quốc hội Fernando Rospigliosi cho biết các nhóm nghị sĩ đang phải khẩn trương họp bàn để tìm ra danh sách ứng viên cho vị trí Chủ tịch Quốc hội mới. Theo quy định, người được chọn vào vị trí này cũng sẽ đồng thời đảm nhận vai trò tổng thống lâm thời để điều hành quốc gia cho đến khi có thông báo tiếp theo.
Peru đang trải qua một giai đoạn lịch sử đầy biến động khi đây đã là vị tổng thống thứ bảy bị thay thế kể từ năm 2016 đến nay. Tình trạng thay đổi lãnh đạo như “thay áo” này được cho là có nguồn gốc sâu xa từ những bê bối chính trị kéo dài hàng thập kỷ. Điển hình là từ thời Alberto Fujimori, người đã bị phế truất năm 2000 và bị kết án vì tham nhũng cũng như vi phạm nhân quyền, tạo ra một tiền lệ xấu cho nền chính trị quốc gia.
Hiện tại, người dân Peru đang theo dõi sát sao cuộc bỏ phiếu của Quốc hội để chọn ra người kế nhiệm ông Jose Jeri. Dư luận hy vọng vị lãnh đạo mới sẽ có đủ uy tín và sự minh bạch để đưa đất nước thoát khỏi vòng xoáy khủng hoảng chính trị hiện nay. Tuy nhiên, với cấu trúc quyền lực hiện tại, việc duy trì một chính phủ ổn định và lâu dài tại quốc gia Nam Mỹ này vẫn là một thách thức vô cùng lớn đối với bất kỳ ai lên nắm quyền.
Theo: VnExpress