Rằm tháng 7 năm Bính Ngọ rơi vào ngày 27/8, nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải gợi ý những khung giờ có thể làm lễ, đồng thời lưu ý không nên biến tháng 7 âm lịch thành thời gian chỉ để kiêng kỵ và lo sợ.
- 8 sai lầm có thể khiến hành khách gặp rắc rối ở sân bay
- Cô Luyến ở Phú Thọ: Từ đêm khóc bên mộ mẹ đến quán bún lúc 3 giờ sáng
- Thanh Hóa hoàn thành hơn 50% dự án chống lũ 698 tỷ đồng
Ngày 27/8 là Rằm tháng 7 âm lịch năm nay, trong khi ngày 14/7 âm lịch tương ứng 26/8 dương lịch. Theo ông Phạm Đình Hải, thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, gia đình có thể làm lễ ngày 14/7 vào các khung 7-11h, 13-15h hoặc 19-21h; ngày Rằm nên chọn 13-15h hoặc 17-19h.
Ngày 13/7 âm lịch, tức 25/8 dương lịch, dù là ngày hoàng đạo nhưng được lưu ý không nên chọn để lập đàn, cúng chay. Tháng 7 âm lịch năm nay kéo dài từ 13/8 đến 10/9 dương lịch, là khoảng thời gian nhiều gia đình chuẩn bị các nghi lễ truyền thống.
Không nên đồng nhất tháng 7 âm lịch với “tháng cô hồn”
Rằm tháng 7 mang nhiều lớp ý nghĩa trong Đạo giáo, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Theo lịch pháp cổ truyền, đây là Tết Trung Nguyên, dịp con cháu làm lễ, tưởng nhớ tổ tiên, tạ ơn trời đất và thần Phật.
Trong quan niệm Đạo giáo, Rằm tháng 7 là ngày Địa quan xá tội, gắn với việc các vong hồn được trở về đoàn tụ cùng gia đình. Trong khi đó, lễ Vu Lan của Phật giáo bắt nguồn từ tích Bồ tát Mục Kiền Liên cứu mẹ, nhấn mạnh đạo hiếu và sự tưởng nhớ người thân.
Cúng cô hồn là một nghi lễ khác, hướng đến những vong linh không nơi nương tựa, không có người thân thờ cúng. Vì vậy, việc gọi toàn bộ tháng 7 âm lịch là “tháng cô hồn” dễ làm sai lệch ý nghĩa của các nghi lễ diễn ra trong thời gian này.
“Cúng cô hồn là nghi thức mang tính nhân văn, thể hiện sự thương cảm”, ông Phạm Đình Hải, nhà nghiên cứu văn hóa thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, chia sẻ.
Theo ông Hải, cách gọi trên vô tình đánh đồng tháng 7 âm lịch với những vong linh không nơi nương tựa, trong khi nghi lễ chẩn tế vốn mang ý nghĩa sẻ chia và tưởng nhớ.
Về thời gian, khung giờ Mùi 13-15h hoặc giờ Dậu 17-19h đều là những khoảng khá thuận tiện với sinh hoạt của nhiều gia đình. Quan niệm phải làm lễ vào nửa đêm vì thế không có trong những khung giờ được chuyên gia gợi ý.
Các gia đình có thể tùy điều kiện chuẩn bị mâm cúng chay hoặc mặn, không cần bày biện quá cầu kỳ. Vàng mã cũng nên sử dụng vừa phải, tránh đốt nhiều gây lãng phí và tác động không tốt đến môi trường.
(Ảnh minh họa: MUC)
Điều quan trọng, theo hướng tiếp cận của nhà nghiên cứu, không nằm ở việc tìm một thời điểm thật “đắc” mà ở thái độ của người thực hiện nghi lễ. Tháng 7 âm lịch có thể được nhìn như dịp báo hiếu, tưởng nhớ người đã khuất và làm việc thiện, thay vì trở thành khoảng thời gian khiến mọi người lo sợ, kiêng kỵ quá mức.
Đỗ Vân (tổng hợp)