WASHINGTON — Chính quyền Tổng thống Donald Trump đề nghị Tòa án Tối cao Mỹ đình chỉ phán quyết buộc dừng thi công phòng khiêu vũ trị giá 400 triệu USD, cho rằng dự án liên quan trực tiếp đến yêu cầu an ninh quốc gia.
- Bốn người thoát khỏi đám cháy cửa hàng thời trang Hà Nội
- Sáu đồ uống quen thuộc hỗ trợ kiểm soát đường huyết
- Một giáo viên, một vụ án và những điều đồng nghiệp không biết
Trong hồ sơ gửi ngày 14/8, Tổng chưởng lý D. John Sauer đề nghị chín thẩm phán tạm hoãn phán quyết của Tòa phúc thẩm Liên bang Khu vực Columbia. Quyết định ngày 7/8 của tòa này yêu cầu chính quyền phải được Quốc hội cho phép trước khi tiếp tục phần xây dựng phía trên mặt đất.
Ông Sauer cho rằng việc đình chỉ thi công là sự can thiệp quá mức và trái luật, đồng thời nhấn mạnh dự án đã được thiết kế như một phần của tổ hợp an ninh quân sự tích hợp. “Đây là lệnh đình chỉ can thiệp quá mức và trái luật, sẽ chặn đứng việc thi công một tổ hợp an ninh quân sự tích hợp – trong đó có không gian khiêu vũ được bảo vệ tuyệt đối – tại Cánh Đông Nhà Trắng, công trình cần thiết sống còn cho an ninh quốc gia”, ông viết trong đơn.
Ý tưởng xây phòng khiêu vũ được ông Trump công bố giữa năm 2025, sau đó dự án khởi công vào tháng 10 cùng năm. Cánh Đông, nơi làm việc của đệ nhất phu nhân từ năm 1902, đã được phá dỡ để tạo mặt bằng cho công trình rộng khoảng 8.360 m², tương đương 90.000 sq ft.
Công trình còn bao gồm hầm ngầm và các hạng mục an ninh riêng. Theo lập luận của chính quyền, dự án đã hoàn thành khoảng 65% sau 10 tháng thi công, khiến việc dừng giữa chừng có thể tạo thêm vấn đề về thẩm mỹ và an toàn.
Tranh luận về quyền quyết định dự án
Tranh chấp bắt đầu từ tháng 12/2025, khi Tổ chức Bảo tồn Di sản Quốc gia (National Trust for Historic Preservation) khởi kiện tại tòa liên bang ở Washington. Tổ chức này cho rằng chính quyền triển khai dự án mà không thực hiện đánh giá độc lập về tác động đối với di sản.
Thẩm phán Richard Leon, người được đề cử dưới thời Tổng thống George W. Bush, đến tháng 3 ra lệnh đình chỉ phần xây dựng lộ thiên nhưng cho phép các hạng mục an ninh thiết yếu tiếp tục. Ngày 7/8, Tòa phúc thẩm DC giữ nguyên quyết định với tỷ lệ 2-1 và hoãn thi hành 14 ngày để chính quyền có thời gian kháng cáo.
Hai bên cùng viện dẫn “quyền lợi công chúng”, nhưng đưa ra hai cách hiểu đối lập. Chính quyền cho rằng công trình đã đi quá xa để có thể dừng lại mà không phát sinh thêm rủi ro, trong khi National Trust cho rằng dự án phải tuân thủ quy trình pháp lý liên quan đến quyền quyết định của Quốc hội.
“Không người qua đường nào muốn nhìn thấy công trình dang dở thay vì dự án đã hoàn chỉnh”, ông Sauer viết. Ông cũng dẫn vụ việc hồi tháng 7, khi ông Trump được bí mật chuyển sang một chuyên cơ khác do mối đe dọa tên lửa từ Iran, để củng cố lập luận về nhu cầu an ninh.
Ở phía đối diện, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành National Trust Brent Leggs cho rằng phán quyết ngày 7/8 bảo vệ quyền tham gia của công chúng đối với những di sản quan trọng. “Đây là ngày trọng đại cho quyền được lên tiếng của người dân Mỹ về những di sản họ trân quý, trong đó có Nhà Trắng. Luật quy định rõ chỉ Quốc hội mới có quyền cho phép xây phòng khiêu vũ tại đây.
Nguyễn Hiệp (tổng hợp)