Thủ tướng yêu cầu trường học công khai bữa ăn học sinh mỗi ngày, từ đơn vị cung cấp đến hình ảnh khay ăn thực tế. Quy định mới đặt phụ huynh vào vị trí giám sát trực tiếp, sau vụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh lọt vào chuỗi cung ứng bếp ăn trường học.
- Mộ gạch cổ ở Nghệ An hé lộ kiếm sắt chưa từng ghi nhận
- Lao động xuất ngoại mở hướng thoát nghèo cho vùng cao Thanh Hóa
- Mỏ đá Thanh Hóa chi tiền tỷ mua đất, di dời dân sát khu vực nổ mìn
Ngày 14/8, Thủ tướng ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg, yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố phân công lãnh đạo và nhân viên y tế trường học giám sát chuỗi cung ứng thực phẩm vào trường.
Các trường phải tiếp nhận, xử lý phản ánh của phụ huynh trong vòng 24 giờ. Bộ Y tế được giao tổ chức kiểm tra liên ngành hằng năm. Cơ sở vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Bộ Công an cũng được yêu cầu xử lý hành vi “cắt xén” khẩu phần. Người dân có thêm kênh phản ánh qua đường dây nóng, Zalo OA an ninh và VNeID.Từ công khai thông tin đến kiểm soát tận gốc.
Từ công khai thông tin đến kiểm soát tận gốc
Yêu cầu này xuất hiện sau nhiều vụ việc cho thấy khoảng cách giữa quy trình trên giấy và thực phẩm thực tế vào trường học.
Hồi tháng 3, Công an Hà Nội triệt phá đường dây giết mổ, tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương gần 300 tấn thịt. Số lợn này được thu gom từ Phú Thọ, Tuyên Quang rồi đưa về một cơ sở giết mổ tại Hà Nội.
Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát được xác định là đầu mối tiêu thụ. Doanh nghiệp này sau đó ký hợp đồng cung ứng với một đơn vị suất ăn công nghiệp phục vụ nhiều trường học tại Hà Nội.
Vụ việc dẫn đến việc một số cán bộ thú y bị khởi tố do bỏ qua quy trình kiểm dịch. Một chuỗi từ thu gom, giết mổ đến phân phối đã vận hành mà phụ huynh không biết.
Sau vụ việc, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường công khai đơn vị cung cấp thực phẩm trên website và các phương tiện thông tin đại chúng.
Chỉ thị mới đi xa hơn. Nhà trường không chỉ phải công khai tên đơn vị cung cấp mà còn phải minh bạch nguyên liệu, hóa đơn nhập hàng, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế mỗi ngày.
Điểm quan trọng là trách nhiệm không dừng ở việc công bố thông tin. UBND địa phương phải tổ chức giám sát chuỗi cung ứng. Trường học phải xử lý phản ánh của phụ huynh trong thời hạn cụ thể.
Nghịch lý của vụ việc không nằm ở chỗ dịch tả lợn châu Phi có lây sang người hay không. Vấn đề lớn hơn là quy trình kiểm soát đã bị bỏ qua ngay từ khâu kiểm dịch.
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, lợn nhiễm bệnh có thể khó phát hiện sớm và kéo theo nguy cơ từ các bệnh khác. Một số độc tố trong thực phẩm cũng có thể gây ảnh hưởng sức khỏe nếu xử lý không đúng cách.
Gần 300 tấn thịt bệnh là con số đủ lớn để cho thấy hậu quả nếu một mắt xích trong chuỗi kiểm soát bị buông lỏng. Trong khi đó, nhiều trường không trực tiếp nấu ăn mà thuê đơn vị bên ngoài cung cấp suất ăn.
Vì vậy, việc giám sát tận gốc đòi hỏi nhân lực, chuyên môn và sự phối hợp giữa nhiều bên. Chỉ công khai thực đơn sẽ không đủ nếu nguồn nguyên liệu vẫn thiếu kiểm soát.
Chỉ thị 33/CT-TTg bổ sung trách nhiệm đối với người đứng đầu cơ quan y tế địa phương và lãnh đạo trường học nếu để xảy ra ngộ độc thực phẩm. Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng được trao thêm vai trò trong việc giám sát, đề nghị kiểm tra nơi chế biến.
Khi một khay cơm học sinh được công khai mỗi ngày, điều quan trọng không chỉ là phụ huynh nhìn thấy gì, mà còn là ai chịu trách nhiệm nếu thực phẩm đi vào trường không đúng quy định.
Đỗ Vân (tổng hợp)