Các quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng diễn biến tại các tuyến hàng hải đang đẩy cuộc xung đột vào thời điểm có thể xuất hiện những thay đổi lớn.
- Công an Hải Phòng bắt giữ bị can trốn truy nã suốt 24 năm
- Từ vụ án ma túy, nam thanh niên quan hệ với người chưa đủ 16 tuổi
- Mâu thuẫn vay tiền, người đàn ông nổ súng bắn chủ nợ
Tuần tới, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ tới New York (Mỹ) dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ, nơi những vấn đề liên quan xung đột được dự kiến tiếp tục được bàn thảo. Bên lề kỳ họp, ông Trump dự kiến gặp lãnh đạo 6 nước đồng minh vùng Vịnh để tham khảo phương án tiếp theo.
Theo Axios ngày 18/9, nhóm 6 nước gồm Ả Rập Xê Út, Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar và UAE. Ông Trump được cho là đã yêu cầu duy trì lực lượng quân sự Mỹ tại khu vực đến cuối năm để sẵn sàng cho khả năng chiến sự tái diễn.
Hồi tháng 8, Tổng thống Mỹ từng hoãn kế hoạch tấn công lớn nhằm vào Iran sau khi Ả Rập Xê Út và Qatar lo ngại Tehran có thể đáp trả vào các cơ sở dầu khí của hai nước. Ông Trump sau đó cho biết đang đứng trước một quyết định lớn, với hai khả năng được nêu là “hủy diệt” chính quyền Iran hoặc mở đường chấm dứt xung đột.
“Đó là quyết định hệ trọng. Bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra”, ông nói.
Iran dù chịu thiệt hại về quân sự và kinh tế vẫn tiếp tục đối đầu, đồng thời cản trở vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Ngày 17/9, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo tấn công một tàu chở dầu treo cờ Togo với cáo buộc con tàu tìm cách “di chuyển trái phép” qua eo biển này.
Áp lực chuyển sang các tuyến hàng hải
Tình hình tiếp tục phức tạp khi lực lượng Houthi tại Yemen siết kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb ở biển Đỏ, góp phần đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao. Diễn biến này khiến Washington phải cân nhắc giữa việc bảo vệ một tuyến vận tải quan trọng và nguy cơ mở thêm một nhiệm vụ quân sự trong lúc lực lượng Mỹ đã phải dàn trải vì cuộc chiến với Iran.
Truyền thông Mỹ cho biết ông Trump gần đây từ chối đề nghị của Ả Rập Xê Út về việc tấn công Houthi, lực lượng từng đạt thỏa thuận ngừng bắn với Washington hồi năm ngoái. Thay vào đó, các quan chức Mỹ gặp đại diện Houthi tại Oman và nhận cam kết không tấn công tàu Mỹ, chỉ nhắm vào tàu của Ả Rập Xê Út.
Riyadh sau đó tìm kiếm sự hỗ trợ từ Trung Quốc. Bắc Kinh đề nghị Iran sử dụng ảnh hưởng đối với Houthi để ngăn xung đột lan rộng trên các tuyến vận tải năng lượng mà Trung Quốc phụ thuộc.
Riyadh và Tehran chưa bình luận về thông tin này. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố không muốn căng thẳng lan thêm sang Yemen và biển Đỏ, đồng thời nhấn mạnh: “Chủ quyền và an ninh của tất cả các nước cần được tôn trọng, và các cơ sở hạ tầng thiết yếu cho sinh kế của người dân không được phép trở thành mục tiêu tấn công”.
Trong một diễn biến khác, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 17/9 thông báo đã “bật đèn xanh” cho thỏa thuận bán máy bay chiến đấu ước tính 24,3 tỉ USD cho Ả Rập Xê Út. Theo Reuters, thỏa thuận gồm 48 chiến đấu cơ tàng hình F-35, 49 động cơ Pratt & Whitney cùng thiết bị liên lạc và phụ tùng hỗ trợ; hợp đồng vẫn cần quốc hội Mỹ thông qua.
Phạm Mai (tổng hơp)