Khánh Hòa, xuất khẩu cá Việt Nam sang Mỹ trong tháng 7 tăng hơn 80% so với cùng kỳ, góp phần đưa kim ngạch 7 tháng đầu năm trở lại tăng trưởng, nhưng doanh nghiệp đang đối mặt nguy cơ chịu thêm thuế 12,5%.
- Iran chưa mở Hormuz, đưa ra 4 điều kiện với Mỹ
- Đàm phán Mỹ – Iran: Matxcơva đứng ngoài tiến trình đối thoại giữa các bên
- 20 gian hàng Shopee bán thực phẩm giả, ba bị cáo lĩnh 46 năm tù
Theo số liệu VASEP công bố ngày 19/8, xuất khẩu cá của Việt Nam 7 tháng đầu năm 2026 đạt 544 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi riêng tháng 7 đạt gần 90 triệu USD, tăng 30%. Tại Mỹ, kim ngạch tháng 7 đạt 37,6 triệu USD, tăng hơn 80%, đưa tổng 7 tháng lên 213,6 triệu USD, tăng 6,3% và chiếm 39,3% tổng kim ngạch xuất khẩu.
VASEP cho rằng mức tăng tại Mỹ cần được xem xét thận trọng khi từ ngày 24/7, nhiều sản phẩm cá chủ lực của Việt Nam có khả năng chịu thêm thuế 12,5% theo Mục 301, bên cạnh thuế MFN và các khoản hiện hành. Điều này khiến tốc độ tăng đơn hàng tại thị trường lớn nhất chưa thể được xem là tín hiệu chắc chắn cho một chu kỳ tăng trưởng dài hạn.
Cá là nhóm hàng xuất khẩu lớn thứ ba của ngành thủy sản, sau tôm và cá tra. Giai đoạn 2019-2023, kim ngạch tăng từ 719 triệu USD lên 845 triệu USD; năm 2024 đạt 989 triệu USD, tăng 17%, trước khi giảm còn 924 triệu USD vào năm 2025.
Tại Mỹ, năm 2025 kim ngạch đạt khoảng 331 triệu USD, chiếm 36% tổng xuất khẩu cá nhưng giảm gần 15% so với năm 2024. Trong đó, nhóm thịt và thăn cá đông lạnh giảm mạnh nhất.
Diễn biến 7 tháng đầu năm 2026 vì vậy cho thấy một sự đảo chiều đáng chú ý. Đáng chú ý, mức 544 triệu USD hiện cao hơn con số khoảng 524 triệu USD, giảm 1,4%, được VASEP đưa ra tại cuộc họp đầu tháng 8, cho thấy số liệu hải quan tiếp tục được cập nhật sau các báo cáo sơ bộ.
Đà tăng tại Mỹ chưa chắc phản ánh nhu cầu dài hạn
Theo VASEP, một phần đơn hàng có thể được doanh nghiệp đẩy nhanh trước thời điểm thuế bổ sung 12,5% được áp dụng chính thức. Vì vậy, mức tăng hơn 80% trong tháng 7 có thể phản ánh hoạt động giao hàng trước thời hạn chịu thuế, thay vì hoàn toàn xuất phát từ nhu cầu tiêu thụ tăng tương ứng.
Về nguyên tắc, nhà nhập khẩu tại Mỹ là bên trực tiếp nộp thuế, nhưng chi phí phát sinh có thể được chuyển ngược về phía doanh nghiệp xuất khẩu thông qua yêu cầu giảm giá, chia sẻ chi phí thuế hoặc giảm khối lượng đơn hàng. Khi thị trường chủ lực chịu thêm sức ép, một số thị trường khác lại ghi nhận mức tăng đáng chú ý.
Trong 7 tháng, xuất khẩu sang Chile đạt gần 6,8 triệu USD, tăng 37%; sang Canada đạt gần 20 triệu USD, tăng 5% và trở thành thị trường nhập khẩu cá lớn thứ 6 của Việt Nam. Xuất khẩu sang EU năm 2025 đạt gần 207 triệu USD, tăng 5% so với năm 2024, cho thấy diễn biến ổn định hơn so với thị trường Mỹ.
Sản phẩm cá Việt Nam hiện có mặt tại hơn 100 thị trường, trong đó Mỹ, EU, Trung Đông và khối CPTPP chiếm 82-86% tổng kim ngạch. Nguồn lợi cá trong nước tập trung ở vùng biển Trung và trung tâm Biển Đông, với trữ lượng ước tính trên 600.000 tấn và sản lượng khai thác hằng năm trên 200.000 tấn.
Khi một phần đơn hàng được thúc đẩy để đi trước thời điểm áp thuế, câu hỏi lớn với ngành cá Việt Nam là liệu tốc độ tăng tại Mỹ có duy trì được sau khi chính sách thuế mới đi vào thực tế.
Nguyễn Quyến (tổng hợp)