AI có thể thay thế hàng chục triệu việc làm truyền thống, nhưng đồng thời mở ra khoảng 170 triệu cơ hội nghề nghiệp mới, làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động toàn cầu.

AI làm dịch chuyển việc làm nhưng tổng cung vẫn tăng

Theo Báo cáo Future of Jobs Report của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đến năm 2030, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ liên quan có thể khiến khoảng 92 triệu việc làm hiện nay biến mất. Tuy nhiên, cùng giai đoạn này, khoảng 170 triệu việc làm mới dự kiến sẽ được tạo ra trên toàn cầu, giúp thị trường lao động ghi nhận mức tăng ròng.

Phần lớn các vị trí mới tập trung vào những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số như AI, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và công nghệ phần mềm. Xu hướng này đã sớm phản ánh trên thị trường tuyển dụng quốc tế. Sau khi phân tích hơn 3 triệu tin tuyển dụng, Autodesk cho biết số lượng vị trí liên quan đến AI tăng mạnh trong hai năm gần đây, riêng giai đoạn từ giữa năm 2023 đến giữa năm 2024 ghi nhận mức tăng khoảng 120%.

Bước sang năm 2025, nhu cầu tuyển dụng AI vẫn tiếp tục đi lên dù tốc độ tăng có phần chậm lại. Các vị trí như kỹ sư AI, chuyên gia thiết kế giải pháp AI hay người sáng tạo nội dung với sự hỗ trợ của AI đều ghi nhận mức tăng trưởng tuyển dụng trên 100%.

Không chỉ mở rộng các vai trò hiện có, AI còn tạo ra những nghề nghiệp hoàn toàn mới. Những khái niệm từng rất xa lạ như “kỹ sư câu lệnh”, người huấn luyện AI hay kiểm toán AI nay đã trở thành các vị trí được nhiều doanh nghiệp săn đón, với mức thu nhập cạnh tranh tại nhiều thị trường lao động.

Thị trường Việt Nam và yêu cầu kỹ năng trong kỷ nguyên AI

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng thể hiện rõ nét. Theo Báo cáo thị trường tuyển dụng thường niên lần thứ 6 do TopCV Việt Nam công bố, Công nghệ thông tin – Phần mềm tiếp tục là ngành có mức lương bình quân cao nhất. Các vị trí như kỹ sư AI hay kỹ sư dữ liệu ghi nhận mức thu nhập trung vị trên 38,5 triệu đồng mỗi tháng, ngay cả khi chưa giữ vai trò quản lý.

Tuy vậy, nguồn cung nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Kỹ sư AI hiện nằm trong nhóm những vị trí khó tuyển nhất của ngành IT – phần mềm. Trong khi đó, AI đã được 40,7% doanh nghiệp đưa vào chiến lược phát triển, kéo theo nguy cơ một số công việc bị thay thế, đặc biệt trong các lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, marketing – truyền thông, kinh doanh – bán hàng, IT và tài chính – kế toán.

Trước bối cảnh này, khoảng 59,1% doanh nghiệp đang ưu tiên đào tạo nội bộ các kỹ năng liên quan đến AI cho người lao động. Các chuyên gia cho rằng, thay vì lo ngại bị thay thế, người lao động cần xây dựng “khung năng lực kép”, kết hợp chuyên môn cốt lõi với khả năng ứng dụng AI hiệu quả.

Trong dài hạn, thị trường lao động được dự báo sẽ không vận hành theo mô hình cạnh tranh giữa con người và máy móc. AI sẽ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, còn con người giữ vị trí trung tâm trong việc sáng tạo, ra quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Theo: Báo mới

Từ Khóa: