Nhiều món ăn, đồ uống quen thuộc như nội tạng, rượu bia, thực phẩm nhiều muối, nước ngọt và đồ chế biến sẵn có thể tạo thêm áp lực cho thận nếu dùng thường xuyên với khẩu phần lớn.

Theo thông tin y tế được nhiều báo trong nước đăng tải giữa tháng 8/2026, giới chuyên môn cảnh báo một số thực phẩm có thể liên quan đến tăng huyết áp, đường huyết và axit uric, từ đó làm tăng gánh nặng cho thận. Bệnh thận mạn thường diễn tiến âm thầm, nhất là ở giai đoạn sớm, nên nhiều người vẫn duy trì những thói quen ăn uống không có lợi mà không nhận ra.

Thận có nhiệm vụ lọc chất thải, cân bằng nước và điện giải, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp. Khi phải chịu tác động bất lợi trong thời gian dài, chức năng lọc có thể suy giảm, kéo theo tình trạng chất thải và dịch tích tụ trong cơ thể.

Nội tạng động vật như gan, lòng, tim, cật là nhóm thực phẩm được lưu ý vì chứa nhiều purin và cholesterol. Purin khi chuyển hóa tạo thành axit uric, do đó những người dễ tăng axit uric hoặc mắc gout càng cần kiểm soát lượng nội tạng trong khẩu phần.

Rượu bia cũng có thể khiến thận phải làm việc nhiều hơn để duy trì cân bằng nước và điện giải. Uống nhiều trong thời gian ngắn còn được một số nguồn ghi nhận là yếu tố có thể dẫn tới tổn thương thận cấp.

Các món có nước dùng đậm như lẩu, nước hầm xương cùng đồ ngâm chua và thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều natri. Lượng natri cao khiến cơ thể giữ nước, góp phần làm tăng huyết áp kéo dài và có thể ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ trong thận.

Nước ngọt và các loại đồ uống nhiều đường lại liên quan đến béo phì, đái tháo đường, trong khi đây là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn. Điều đáng lưu ý là các thực phẩm này đều khá phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày và không phải lúc nào cũng được xem là yếu tố ảnh hưởng đến thận.

Không chỉ rượu bia mới cần được lưu ý

Một nghịch lý trong thói quen ăn uống là nhiều món không bị xem như chất kích thích hay thực phẩm độc hại nhưng vẫn có thể tạo thêm áp lực cho thận khi sử dụng thường xuyên. Nước hầm xương, đồ nướng hay thực phẩm chế biến sẵn đều có thể xuất hiện trong bữa ăn mà người dùng ít chú ý đến thành phần dinh dưỡng.

Theo bác sĩ Chen Yuqing, phốt pho vô cơ trong thịt chế biến sẵn được hấp thụ gần như toàn bộ, khác với phốt pho hữu cơ trong thực phẩm tươi sống vốn được cơ thể hấp thu chậm hơn. Khi tình trạng này kéo dài, canxi – phốt pho có thể lắng đọng tại mô thận, thúc đẩy quá trình xơ cứng và làm suy giảm chức năng lọc.

Sau đoạn nói về phốt pho trong thực phẩm chế biến sẵn.Thực phẩm chế biến sẵn cần được sử dụng hợp lý để hạn chế các yếu tố bất lợi cho chức năng thận.

Thực phẩm hại thận có thể xuất hiện trong bữa ăn hằng ngày. Tìm hiểu 5 món quen thuộc cần hạn chế để giảm các yếu tố nguy cơ cho thận.
Các thực phẩm tươi được lựa chọn cho chế độ ăn cân bằng, hỗ trợ giảm yếu tố nguy cơ cho thận. (Ảnh minh họa: MUC)

Một số người cho rằng chỉ cần hạn chế rượu bia là có thể bảo vệ thận, trong khi vẫn dùng thường xuyên lẩu, nước ngọt hoặc đồ ăn chế biến sẵn. Khi đó, lượng natri, đường và purin trong khẩu phần vẫn có thể tích lũy theo thời gian.

Giới chuyên môn cũng lưu ý không nên dựa vào quan niệm một vài loại rau củ có thể “bổ thận” để thay thế việc điều trị. Với người mắc bệnh thận mạn, chế độ ăn cần được cá nhân hóa dựa trên kết quả xét nghiệm và tình trạng chức năng thận thực tế.

Nguyễn Hiệp (tổng hợp)