Hà Nội, bà Mai, 70 tuổi, vẫn làm giúp việc mỗi ngày để có thu nhập và tự chuẩn bị khoản tiết kiệm cho những năm tháng về sau.
- Gấu lợn mất con tấn công khiến hai anh em thiệt mạng ở Ấn Độ
- Mỹ nã tên lửa chặn tàu, Houthi tấn công khiến 6 người chết
- Người cha lặng im khi thấy mình thừa trong gia đình
Gần 10 năm qua, bà rời căn hộ lúc 6h sáng, đi bộ 2km ra chợ mua thực phẩm theo thực đơn của gia đình chủ. Công việc gồm đi chợ, nấu ăn, dọn nhà và trông trẻ 3 tuổi, mang lại khoảng 8 triệu đồng/tháng.
Bà còn nhận dọn nhà theo giờ cho vài hộ khác trong cùng chung cư. Nhờ vậy, tổng thu nhập mỗi tháng đạt 9-10 triệu đồng, một khoản tiền không nhỏ với người đã bước sang tuổi 70.
Chồng mất hơn 20 năm trước, bà Mai một mình nuôi hai con trai trưởng thành. Người con thứ hai lập nghiệp tại Gia Lai, còn con trai cả làm lái xe, con dâu làm công nhân ở Hà Nội.
Ở tuổi nhiều người chờ con cái chăm sóc, bà Mai lại chọn cách khác. “Tôi còn khỏe nên đi làm cho khuây khỏa. Ngồi không ở nhà mới thấy sốt ruột, lại phiền con cháu”, bà nói.
Từ ruộng quê đến việc nhà phố
Hơn chục năm trước, diện tích ruộng của gia đình bị thu hồi để làm đường. Việc trồng rau, nuôi gà khi đó không tạo được nguồn thu đáng kể, nên bà tính chuyện tìm việc ở thành phố.
Thấy nhiều phụ nữ trong xóm lên Hà Nội làm giúp việc với mức lương 5-6 triệu đồng/tháng, bà bàn với con trai rồi đi làm. Công việc đầu tiên của bà là trông trẻ, với mức lương 5 triệu đồng/tháng.
Sau gần một thập niên, thu nhập của bà đã tăng nhờ đảm nhận thêm việc cho các hộ khác. Nhưng tiền không phải lý do duy nhất khiến bà tiếp tục làm. Những năm gần đây, kinh tế các con khá hơn. Các con nhiều lần khuyên mẹ nghỉ việc và sẵn sàng chu cấp hằng tháng, song bà đều từ chối.
Con trai làm lái xe, con dâu làm công nhân và còn phải lo tiền học cho con. Bà cho rằng mình vẫn còn sức lao động thì tự kiếm tiền sẽ tốt hơn việc nhận tiền của các con. Lựa chọn ấy cũng giúp bà tránh một vấn đề khác. Hai con dâu đều là người tỉnh khác, cách bà hơn 30 tuổi, nên đôi lúc có khác biệt trong cách chăm sóc và nuôi dạy con.
“Nếu có điều không đồng tình mà góp ý, hai bên dễ phát sinh khoảng cách; còn giữ trong lòng lại khó chịu”, bà lý giải. Vì thế, bà chọn sống riêng, để các con tự quyết định cuộc sống của họ.
Bà vẫn về thăm con cháu, nhưng không muốn sự gần gũi biến thành nghĩa vụ. Với bà, mỗi người có cuộc sống riêng và tình cảm sẽ dễ giữ hơn khi không ai cảm thấy mình đang phải gánh người khác.
Câu chuyện ấy cũng chạm vào một khoảng trống của hệ thống an sinh. Theo số liệu Bảo hiểm xã hội Việt Nam được Báo Sóc Trăng dẫn lại, cuối năm 2024, khoảng 38% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc tự nguyện.
Trong khi đó, khu vực phi chính thức chiếm hơn 60% lực lượng lao động cả nước nhưng có độ bao phủ bảo hiểm xã hội rất thấp. Nhiều người vì thế bước vào tuổi già mà chưa có lương hưu để dựa vào.
VOV từng dẫn số liệu cho thấy 60% người cao tuổi Việt Nam chưa có lương hưu hoặc chưa nhận trợ cấp xã hội. Chính sách trợ cấp hằng tháng hiện áp dụng cho nhóm từ 80 tuổi trở lên, khiến phần lớn người từ 60 đến 80 tuổi vẫn nằm ngoài nhóm này.
Bà Mai ở tuổi 70 nên chưa chạm ngưỡng hưởng trợ cấp phổ quát. Trong hoàn cảnh đó, bà chọn cách mình có thể kiểm soát: tiếp tục làm việc, tự tạo thu nhập và không để tuổi tác trở thành lý do buộc các con phải chu cấp. Đó không phải câu chuyện về một người mẹ bị con cái bỏ mặc. Ngược lại, các con đã đề nghị hỗ trợ, còn bà chủ động từ chối để giữ sự tự chủ của mình.
Bùi Hà (tổng hợp)