Chuyến đi săn đất hiếm của Nhật Bản chính thức bắt đầu ngày 12/1/2026, khi nước này triển khai thử nghiệm hút bùn giàu đất hiếm ở độ sâu 6.000 m dưới đáy biển. Giới chuyên gia đánh giá đây có thể là bước ngoặt chiến lược với chuỗi cung ứng tài nguyên toàn cầu.

Thử nghiệm khai thác ở độ sâu 6.000 m

Theo Reuters, tàu nghiên cứu Chikyu của Nhật Bản đã khởi hành thực hiện nhiệm vụ kéo dài một tháng. Đây là nỗ lực đầu tiên trên thế giới nhằm liên tục bơm bùn giàu đất hiếm từ độ sâu 6.000 m trực tiếp lên tàu.

Khu vực khai thác nằm gần đảo Minamitorishima, một đảo san hô hẻo lánh ở Thái Bình Dương. Đảo này cách Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam.

Mục tiêu của thử nghiệm là xác nhận tính khả thi về mặt kỹ thuật. Nhật Bản muốn khai thác tài nguyên trong nước thay vì phụ thuộc nhập khẩu.

Phát hiện 16 triệu tấn bùn giàu đất hiếm

Nguồn gốc của dự án bắt đầu từ năm 2018. Khi đó, nhóm nghiên cứu Nhật Bản phát hiện khoảng 16 triệu tấn bùn giàu đất hiếm quanh đảo Minamitorishima.

Theo CNN, đây là một phát hiện “kỳ diệu”. Lượng bùn này được đánh giá đủ đáp ứng nhu cầu đất hiếm toàn cầu trong hàng trăm năm.

Các nghiên cứu cho thấy trữ lượng có thể chứa yttrium đủ dùng trong 780 năm. Europium đủ dùng trong 620 năm. Terbium đủ dùng trong 420 năm. Dysprosium đủ dùng trong 730 năm.

Phát hiện do nhà khoa học Yutaro Takaya, Đại học Waseda, dẫn đầu. Dự án có sự tham gia của Đại học Tokyo và JAMSTEC.

Theo nhóm nghiên cứu, các nguyên tố đất hiếm và yttrium có vai trò quan trọng trong xe hybrid, pin sạc, tuabin gió, đèn LED và công nghệ y tế.

Nhật Bản kỳ vọng phát hiện này sẽ thay đổi chiến lược quản lý tài nguyên. Chính phủ nước này đã chi khoảng 40 tỷ yên, tương đương 250 triệu USD, cho dự án từ năm 2018.

Giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Theo Reuters, Nhật Bản hiện phụ thuộc lớn vào Trung Quốc với nhiều loại đất hiếm nặng. Đây là nhóm nguyên tố quan trọng cho nam châm trong động cơ xe điện và xe hybrid.

Giới phân tích cảnh báo rủi ro chuỗi cung ứng đối với ngành công nghiệp ô tô. Do đó, Nhật Bản coi khai thác đất hiếm trong nước là giải pháp dài hạn.

Ông Takahide Kiuchi, Viện Nghiên cứu Nomura, cho rằng sản xuất đất hiếm nội địa là hướng đi cốt lõi.

Nếu thử nghiệm thành công, Nhật Bản dự kiến tổ chức trình diễn khai thác quy mô lớn vào tháng 2/2027. Khi đó, lượng bùn giàu đất hiếm sẽ được thu hồi hàng ngày.

Bùn sẽ được vận chuyển về Minamitorishima để tách nước. Thể tích vật liệu giảm khoảng 80% trước khi đưa về đất liền tinh chế.

CNN nhận định còn nhiều thách thức kỹ thuật phía trước. Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng đây là kho báu quan trọng trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh và mục tiêu Net Zero

Theo: Cafef