Trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh khiến nhiều người lo ngại ngành Khoa học dữ liệu sẽ sớm mất chỗ đứng. Chuyên gia khẳng định điều ngược lại.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng thông minh và hiện diện sâu rộng trong đời sống; kéo theo không ít băn khoăn về nguy cơ thay thế con người trong nhiều ngành nghề; đặc biệt là những lĩnh vực gắn liền với công nghệ như Khoa học dữ liệu. Liệu sinh viên theo học ngành này có đối mặt với nguy cơ “thất nghiệp sớm” khi AI ngày càng làm được nhiều việc hơn?

Trao đổi với VietNamNet; PGS.TS Lê Hồng Phương, Khoa Toán – Cơ – Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng; lo ngại này là chưa đúng bản chất. Thực tế, AI càng phát triển thì vai trò của con người trong Khoa học dữ liệu càng trở nên quan trọng.

Khoa học dữ liệu có bị AI thay thế không?
10 ngành nghề có nguy cơ cao bị AI thay thế hoàn toàn trong tương lai. (Chup màn hình/ Vietnamnet )

Khoa học dữ liệu có bị AI thay thế không: AI chỉ hỗ trợ, con người chịu trách nhiệm

Theo PGS.TS Lê Hồng Phương, hiện nay các công cụ trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ con người trong nhiều tác vụ như nhận dạng hình ảnh; tạo văn bản; xử lý và phân tích dữ liệu cơ bản; viết chương trình theo yêu cầu; trực quan hóa kết quả bằng biểu đồ hoặc báo cáo. Những công việc từng mất hàng giờ, thậm chí hàng ngày; nay có thể hoàn thành chỉ trong vài phút.

Tuy nhiên, AI không có khả năng tự đánh giá độ đúng – sai của dữ liệu; không hiểu đầy đủ mục tiêu thực sự của bài toán và cũng không chịu trách nhiệm cho kết quả cuối cùng. Việc diễn giải; kiểm chứng và quyết định sử dụng kết quả phân tích vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào con người.

Do đó, người làm Khoa học dữ liệu cần có nền tảng kiến thức vững chắc để đánh giá, kiểm tra và điều chỉnh các kết quả do AI tạo ra. Nếu thiếu hiểu biết; con người rất dễ phụ thuộc hoàn toàn vào AI; thậm chí không nhận ra khi hệ thống đưa ra kết luận sai lệch.

Ngược lại, người được đào tạo bài bản về Khoa học dữ liệu có thể hiểu bản chất thuật toán; tinh chỉnh mô hình; cải tiến giải pháp và khai thác AI như một công cụ hỗ trợ hiệu quả; thay vì bị nó “lấn át”.

Người hiểu dữ liệu mới có lợi thế

PGS.TS Lê Hồng Phương nhận định, AI đang dần thay thế các công việc đơn giản, mang tính lặp lại; trong khi hỗ trợ con người ở những công việc có độ phức tạp trung bình và cao. Điều này đồng nghĩa; người biết sử dụng AI đúng cách sẽ có năng suất cao hơn và lợi thế lớn trên thị trường lao động.

Nếu trước đây, năng lực sử dụng máy tính là yêu cầu cơ bản của người lao động, thì hiện nay và trong tương lai; kỹ năng làm việc với các công cụ AI sẽ trở thành năng lực thiết yếu. Xã hội đang chuyển dịch từ giai đoạn tin học hóa sang giai đoạn thông minh hóa; nơi con người và AI cùng phối hợp làm việc.

Trong bối cảnh đó, Khoa học dữ liệu không bị thu hẹp mà còn mở rộng phạm vi ứng dụng sang nhiều lĩnh vực khác nhau; từ kinh tế, y tế, giáo dục đến sản xuất và quản lý xã hội.

Sinh viên Khoa học dữ liệu cần chuẩn bị gì trong thời đại AI?

Trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, PGS.TS Lê Hồng Phương cho rằng sinh viên Khoa học dữ liệu cần được đào tạo toàn diện. Trước hết là tư duy nền tảng, đặc biệt là toán học, xác suất thống kê và khoa học máy tính – những trụ cột giúp hiểu, kiểm chứng và cải tiến các hệ thống AI.

Bên cạnh đó, sinh viên cần rèn luyện kỹ năng đặt câu hỏi, phản biện và sáng tạo. Trong tương lai, con người không chỉ làm việc cùng AI mà còn đóng vai trò “lãnh đạo” các trợ lý AI, biết giao nhiệm vụ, kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của chúng.

Ngoài ra, kiến thức liên ngành cũng là yếu tố then chốt để tạo ra giá trị thực tiễn. Việc kết hợp Khoa học dữ liệu với các lĩnh vực khác chính là “điểm chạm” giúp AI phục vụ hiệu quả cho xã hội.

Theo: Vietnamnet

Từ Khóa: