Ukraine đang đối mặt khủng hoảng nhân lực nghiêm trọng khi khoảng 200.000 binh sĩ bị ghi nhận vắng mặt không phép hoặc đào ngũ, làm suy yếu khả năng phòng thủ trong bối cảnh giao tranh khốc liệt kéo dài.

Khủng hoảng nhân lực trên tiền tuyến Ukraine

Làn sóng binh sĩ Ukraine tự ý rời đơn vị, hay còn gọi là vắng mặt không phép (AWOL) và đào ngũ, đang gia tăng đáng lo ngại. Tình trạng này diễn ra khi quân đội Ukraine thiếu hụt bộ binh nghiêm trọng, buộc nhiều đơn vị phải căng mình giữ trận tuyến mỏng. Nga vì thế có thêm cơ hội thăm dò và tiến công tại một số khu vực trọng yếu.

Theo tân Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, hiện có khoảng 200.000 binh sĩ rơi vào tình trạng AWOL hoặc đào ngũ. Con số này cho thấy quy mô của vấn đề đã vượt khỏi tầm kiểm soát cục bộ. Thống kê từng được công bố cho thấy riêng tháng 10/2025 đã ghi nhận hơn 21.600 trường hợp, mức cao kỷ lục kể từ đầu xung đột.

Nguyên nhân sâu xa và hệ lụy nghiêm trọng

Nhiều binh sĩ cho biết họ rời đơn vị vì mâu thuẫn với chỉ huy, kiệt sức kéo dài và áp lực tâm lý nặng nề. Các nhiệm vụ bị cho là thiếu tính toán, nguy cơ thương vong cao, cùng tình trạng thiếu tiếp tế và nhân lực, khiến niềm tin của binh sĩ suy giảm. Cảm giác bất lực trước những sai lầm lặp lại đã đẩy không ít người đến quyết định rời hàng ngũ.

Theo luật Ukraine, cả AWOL và đào ngũ đều là tội hình sự, với mức án có thể lên tới 10–12 năm tù trong thời kỳ thiết quân luật. Tuy nhiên, việc thực thi chưa đồng đều và các biện pháp răn đe còn hạn chế. Giới chuyên gia cảnh báo, nếu tình trạng này kéo dài, những binh sĩ ở lại sẽ phải gánh thêm áp lực, làm suy yếu tinh thần và hiệu quả chiến đấu toàn quân.

Nỗ lực kiểm soát và bài toán niềm tin

Chính quyền Ukraine đã triển khai một số biện pháp nhằm kéo binh sĩ quay trở lại, bao gồm chương trình ân xá có điều kiện và mở rộng hỗ trợ tâm lý. Trước đó, hơn 29.000 binh sĩ từng quay lại phục vụ sau các chính sách khuyến khích. Bộ Quốc phòng cũng nhấn mạnh cải cách cách đánh giá chỉ huy, đặt hiệu quả và sự an toàn của binh sĩ lên hàng đầu.

Các chỉ huy tuyến đầu cho rằng yếu tố then chốt để giảm AWOL và đào ngũ là xây dựng lại niềm tin. Khi sinh mạng binh sĩ được ưu tiên trong lập kế hoạch tác chiến, kỷ luật và tinh thần mới có thể được duy trì. Nhiều ý kiến nhận định, đây không chỉ là vấn đề của quân đội, mà là bài toán cấp nhà nước, đòi hỏi cải cách đồng bộ về quản lý, hậu cần và chăm sóc con người trong chiến tranh kéo dài.

Theo: Dân Trí