Greenland trở thành tâm điểm căng thẳng khi ông Trump từng đe dọa áp thuế với tám nước châu Âu. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ bất ngờ rút lại kế hoạch này. Động thái khiến giới ngoại giao châu Âu phân tích nguyên nhân, bối cảnh và tác động tới quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Greenland và bước lùi bất ngờ sau cuộc gặp NATO

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ ngày 21-1 – (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Ngày 21-1, ông Trump thông báo không áp thuế với tám nước châu Âu liên quan Greenland. Quyết định được đưa ra sau cuộc gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Davos. Ông Trump cho biết đã đạt khuôn khổ thỏa thuận khiến ông hài lòng. Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể vẫn chưa được công bố rõ ràng.

Nhiều nhà ngoại giao châu Âu cho rằng bước lùi này mang tính chiến thuật. Họ nhận định Mỹ muốn hạ nhiệt căng thẳng với đồng minh. Quan hệ Mỹ và châu Âu đã chịu sức ép lớn trong thời gian ngắn. Việc rút đe dọa thuế giúp tránh một cuộc khủng hoảng thương mại nghiêm trọng hơn.

Greenland không được đàm phán về chủ quyền

Theo NATO, vấn đề chủ quyền Greenland không nằm trong nội dung trao đổi. Ông Mark Rutte khẳng định không đề xuất bất kỳ thỏa hiệp nào về lãnh thổ. Thông tin này cũng được Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen xác nhận. Bà nhấn mạnh Đan Mạch không đàm phán về chủ quyền Greenland.

Các bên chỉ thảo luận hợp tác an ninh và kinh tế Bắc Cực. Mục tiêu là ngăn Nga và Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng. Giới quan sát cho rằng cách tiếp cận này giúp ông Trump giữ thể diện. Đồng thời, nó trấn an các đồng minh châu Âu đang lo ngại về lập trường Mỹ.

Trước đó, ông Trump dọa áp thuế 10% rồi tăng lên 25% với tám nước châu Âu. Liên minh châu Âu đã chuẩn bị biện pháp đáp trả mạnh mẽ. Các công cụ thương mại được đặt lên bàn thảo luận. Sự đoàn kết của EU tạo sức ép đáng kể với Washington.

Ngoài ra, ông Trump còn đối diện áp lực chính trị trong nước. Phản ứng của thị trường và doanh nghiệp Mỹ được cho là không tích cực. Một số nhà ngoại giao nhận định các yếu tố này góp phần khiến ông Trump thay đổi lập trường. Quyết định rút đe dọa thuế vì thế mang tính thực dụng.

Greenland hạ nhiệt nhưng nghi ngại vẫn còn

Dù căng thẳng Greenland tạm lắng, châu Âu vẫn thận trọng. Lãnh đạo EU họp khẩn để bàn phương án dự phòng. Nhiều nhà ngoại giao cho rằng ông Trump có thể thay đổi quan điểm lần nữa. Quan hệ hai bờ Đại Tây Dương vì thế chưa thể trở lại như trước.

NATO đánh giá cuộc khủng hoảng tạm thời được ngăn chặn. Tuy nhiên, các câu hỏi lớn vẫn tồn tại. Châu Âu tiếp tục theo dõi chính sách Mỹ với Ukraine và Trung Đông. Greenland vì vậy vẫn là phép thử cho quan hệ Mỹ – châu Âu trong thời gian tới.

Theo: Tuổi Trẻ

Từ Khóa: