Văn hóa đề cao sự yên tĩnh, kỷ luật và nguyên tắc của người Nhật khiến nhiều lao động, du học sinh Việt Nam phải “đổ mồ hôi” để thích nghi. Từ sinh hoạt đời thường như nấu ăn, đi lại, phân loại rác đến tác phong làm việc, mọi hành vi đều đòi hỏi sự cẩn trọng, ý thức cộng đồng và tinh thần tôn trọng không gian chung.

Áp lực thích nghi từ những điều rất nhỏ

Thời gian gần đây, vụ việc một du học sinh Việt Nam kéo vali làm trầy xước mặt đường bê tông trong ngõ tại Nhật Bản và bị yêu cầu bồi thường đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở trách nhiệm cá nhân, mà còn gợi mở nhiều vấn đề liên quan đến văn hóa ứng xử, ý thức cộng đồng và nghĩa vụ của người nước ngoài khi sinh sống tại quốc gia này.

Chia sẻ với phóng viên, anh Phạm Thành Chung (30 tuổi, làm việc tại tỉnh Ishikawa) cho biết dù đã sang Nhật từ năm 2023, anh vẫn chưa thể hoàn toàn quen với những quy tắc khắt khe trong đời sống và công việc.

Theo anh Chung, người Nhật rất coi trọng sự yên tĩnh và tránh làm phiền người xung quanh. Những hành động tưởng chừng rất bình thường ở Việt Nam như nói chuyện to, đi lại gây tiếng động, nấu nướng ồn ào, thậm chí chặt gà, vịt trong nhà đều có thể khiến hàng xóm sang góp ý hoặc gọi cảnh sát.

Do phần lớn nhà ở Nhật được làm bằng gỗ, khả năng cách âm kém nên mọi sinh hoạt đều dễ ảnh hưởng đến người xung quanh. Vì vậy, nhiều lao động Việt phải sinh hoạt hết sức dè dặt, “rón rén” trong từng cử động.

Khác biệt trong giao tiếp và văn hóa làm việc

Không chỉ trong sinh hoạt, sự khác biệt văn hóa còn thể hiện rõ trong giao tiếp nơi công sở. Anh Chung nhớ lại những ngày đầu đi làm, anh mang quà từ Việt Nam sang tặng đồng nghiệp. Dù ai cũng vui vẻ nhận và khen ngợi, nhưng sau đó anh nhận ra nhiều người không hề sử dụng món quà đó.

Theo anh, người Nhật giỏi giữ hòa khí, hiếm khi thể hiện sự không hài lòng một cách trực diện. Điều này đôi khi khiến người nước ngoài hiểu lầm nếu không quan sát kỹ và tìm hiểu văn hóa bản địa.

“Bài kiểm tra nhập môn” mang tên phân loại rác

Lê Huỳnh Trường Khả (22 tuổi, quê Đồng Tháp), hiện là sinh viên Trường Đại học Osaka, cho biết quãng thời gian đầu tại Nhật là chuỗi ngày đầy áp lực. Một trong những kỷ niệm khiến Khả nhớ mãi là lần bị nhắc nhở vì phân loại rác chưa đúng quy định.

Tại khu dân cư nơi Khả sinh sống, rác được chia rất chi tiết như rác đốt được, rác không đốt được, chai nhựa, lon kim loại, thủy tinh… Mỗi loại lại có ngày thu gom riêng. Không chỉ vậy, người dân còn phải rửa sạch chai lọ, tháo nắp, bóp gọn bao bì trước khi vứt để đảm bảo điều kiện tái chế.

Theo Khả, sau lần “xấu hổ” đó, cậu học được cách quan sát kỹ hơn, chủ động hỏi khi chưa rõ và tìm hiểu trước các quy định để tránh gây phiền toái cho người khác.

Sống khép kín nhưng trách nhiệm và kỷ luật

Võ Phúc Khang (23 tuổi, quê An Giang), hiện làm việc tại tỉnh Tokushima, nhận xét người Nhật có xu hướng sống khép kín, ít giao lưu cá nhân, khiến anh từng cảm thấy cô đơn trong những ngày đầu.

Tuy nhiên, chính sự nghiêm túc và kỷ luật ấy lại mang đến cho Khang nhiều bài học quý giá. Từ việc cúi chào, nói lời cảm ơn, xin lỗi trong mọi tình huống đến tác phong làm việc chỉn chu, trách nhiệm, tất cả dần giúp anh nhận ra giá trị của sự tôn trọng và tinh thần chuyên nghiệp.

Theo Khang, dù ban đầu cảm thấy hình thức, nhưng những quy tắc này góp phần tạo nên môi trường làm việc hiệu quả và mối quan hệ xã hội văn minh.

Bài học về kỷ luật và tinh thần tập thể

Dù đôi lúc chịu áp lực vì khác biệt văn hóa, nhiều lao động, du học sinh Việt Nam tại Nhật đều cho rằng những nguyên tắc nghiêm ngặt này mang lại giá trị tích cực lâu dài.

Anh Phạm Thành Chung đánh giá khoảng 90% người Nhật có ý thức kỷ luật rất cao, từ sinh hoạt hằng ngày đến công việc chuyên môn. Mọi thứ đều được thực hiện theo quy trình rõ ràng, hạn chế tối đa sai sót.

Theo anh, chính tinh thần trách nhiệm và sự tự giác của mỗi cá nhân đã góp phần xây dựng một xã hội trật tự, sạch đẹp, chế độ phúc lợi tốt và những sản phẩm chất lượng cao vươn ra thế giới.

“Sống và làm việc tại Nhật, tôi học được nhiều điều, đặc biệt là chữ ‘nhẫn’ – sự kiên trì, bền bỉ và chịu đựng trong cả công việc lẫn cuộc sống”, anh Chung chia sẻ.

Theo: Báo Dân Trí