Hoa Kỳ đã chính thức rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào ngày 22/1, sau các cáo buộc gay gắt về việc cơ quan này thiên vị Trung Quốc và xử lý đại dịch kém hiệu quả.

Cáo buộc WHO bỏ qua cảnh báo sớm và ‘thiên vị’ Bắc Kinh

Quyết định này hiện thực hóa sắc lệnh hành pháp mà cựu Tổng thống Donald Trump đã ký vào đầu năm ngoái. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính giới Mỹ liên tục chỉ trích cách điều hành của WHO trong đại dịch COVID-19.

Theo ông Jim O’Neill, Thứ trưởng Bộ Y tế kiêm Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, Washington cho rằng WHO đã không hoàn thành nhiệm vụ và thiếu trách nhiệm nghiêm trọng. Một trong những lý do chính được đưa ra là việc WHO bị cáo buộc đã cản trở việc chia sẻ thông tin minh bạch và kịp thời về dịch bệnh.

Ông O’Neill cũng nhấn mạnh quan điểm rằng WHO đã bỏ qua những cảnh báo sớm từ Đài Loan vào cuối năm 2019 về khả năng lây lan của virus. Phía Mỹ cho rằng việc WHO “giả vờ như Đài Loan không tồn tại” và đi chệch khỏi các nguyên tắc khoa học nghiêm ngặt để ủng hộ các chính sách của Trung Quốc đã khiến thế giới bỏ lỡ cơ hội vàng để ngăn chặn đại dịch ngay từ đầu.

Tranh luận về tính xác thực của các cảnh báo từ Đài Loan

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Chụp màn hình báo Aboluowang ).

Phản bác lại các cáo buộc từ phía Mỹ, bà Maria Van Kerkhove, Giám đốc kỹ thuật phụ trách về COVID-19 của WHO, khẳng định tổ chức này đã nhận được thông tin từ Vũ Hán vào ngày 31/12/2019 nhưng phủ nhận việc Đài Loan đã đưa ra “cảnh báo”.

Theo bà Kerkhove, phía Đài Loan khi đó chỉ gửi yêu cầu cung cấp thông tin chứ không phải là một cảnh báo chính thức về lây nhiễm từ người sang người. Bà cũng nhấn mạnh WHO chưa bao giờ khuyến nghị các biện pháp phong tỏa và không phớt lờ các yếu tố khoa học.

Tuy nhiên, giới quan sát chỉ ra sự mâu thuẫn trong các tuyên bố này. Ông Trần Thời Trung (Chen Shizhong), cựu chỉ huy Trung tâm Chỉ huy Dịch bệnh Trung ương Đài Loan, đã công bố toàn văn email gửi WHO thời điểm đó. Nội dung email đề cập đến các ca bệnh “viêm phổi không điển hình” đang được cách ly điều trị – một chi tiết mà giới chuyên môn cho là ngụ ý mạnh mẽ về khả năng lây truyền giữa người với người.

Bên cạnh đó, ông Jay Bhattacharya, Giám đốc Viện Y tế Quốc gia (NIH), cũng phản bác tuyên bố của WHO về việc “không khuyến nghị phong tỏa”, khi chỉ ra rằng tổ chức này đã từng công khai ca ngợi các biện pháp phong tỏa của Trung Quốc trong năm 2020.

Tương lai hợp tác y tế quốc tế khi vắng bóng Mỹ

Sự ra đi của Hoa Kỳ – nhà tài trợ lớn nhất cho WHO – đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của hợp tác y tế toàn cầu. Tổng thư ký WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo rằng việc Mỹ rút lui sẽ khiến thế giới trở nên bất an hơn và khẳng định lý do Mỹ đưa ra là không đúng sự thật.

Về phía Washington, ông Jim O’Neill khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác với các quốc gia về các vấn đề bệnh truyền nhiễm quốc tế, nhưng sẽ không thông qua hệ thống của WHO nữa.

Sự kiện này cũng khơi lại những chỉ trích về cách ứng xử của quan chức WHO trong quá khứ. Một số nhà quan sát nhắc lại cuộc phỏng vấn năm 2020, khi ông Bruce Aylward, Cố vấn cấp cao của WHO, dường như đã né tránh các câu hỏi của phóng viên về tư cách thành viên của Đài Loan và khen ngợi phản ứng dịch bệnh của Trung Quốc.

Trong khi một bộ phận dư luận ủng hộ động thái cứng rắn của Mỹ và cho rằng cần có một cơ chế mới thay thế, giới phân tích vẫn để ngỏ câu hỏi liệu một cơ chế y tế toàn cầu bị phân mảnh có đủ sức ứng phó với các đại dịch trong tương lai hay không.

Theo: Aboluowang