Những tranh luận gay gắt về ngân sách cho lực lượng di trú đã khiến Mỹ đóng cửa chính phủ từ ngày 31/1, gây đình trệ hoạt động của nhiều cơ quan liên bang quan trọng.

Bối cảnh Mỹ đóng cửa chính phủ

Vào thời điểm nửa đêm ngày thứ Bảy, chính phủ liên bang Mỹ đã chính thức bước vào một giai đoạn gián đoạn ngân sách một phần. Các bộ ngành chịu ảnh hưởng lớn nhất bao gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính và Bộ An ninh Nội địa cùng một số cơ quan liên quan khác. Diễn biến này xảy ra sau khi các thượng nghị sĩ nỗ lực thông qua năm dự luật chi tiêu thường niên nhưng chưa thể đạt được thỏa thuận cuối cùng tại Hạ viện trước thời hạn chót.
Dù Thượng viện đã đạt được thỏa thuận phút chót với Nhà Trắng để tách riêng dự luật tài trợ cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) nhằm kéo dài thời gian đàm phán thêm hai tuần, nhưng việc Hạ viện vắng mặt cho đến thứ Hai đã khiến quy trình bị trì trệ. Giới lập pháp tại Washington hiện đang kỳ vọng đợt đóng cửa này sẽ được giải quyết sớm, với dự báo tác động sẽ hạn chế hơn nhiều so với kỷ lục đóng cửa 43 ngày từng xảy ra vào mùa thu năm ngoái.

Các yêu cầu cải cách lực lượng hành pháp

Nội dung gây tranh cãi nhất trong gói ngân sách 1,2 nghìn tỷ USD chính là khoản 10 tỷ USD bổ sung cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Phe Dân chủ tại Quốc hội đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với khoản chi này, yêu cầu chính quyền phải thực hiện các cải cách sâu rộng đối với ICE và lực lượng Tuần tra Biên giới. Động thái này được thúc đẩy bởi sự phẫn nộ sau khi lực lượng liên bang bắn chết hai công dân Mỹ trong một chiến dịch tại Minnesota hồi đầu tháng.
Ông Chuck Schumer, Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện, đã nêu rõ các điều kiện để đổi lấy sự ủng hộ của phe Dân chủ. Danh sách cải cách bao gồm: chấm dứt tuần tra cơ động, tăng cường các yêu cầu về trát tòa, bắt buộc gắn camera hành trình trên người sĩ quan và ban hành một bộ quy tắc ứng xử chung cho toàn bộ lực lượng liên bang. Ngoài ra, phía Dân chủ còn đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu cấm các sĩ quan DHS che mặt khi làm nhiệm vụ để đảm bảo tính minh bạch.

Phản ứng của giới lãnh đạo và triển vọng thỏa thuận

Trong một cuộc phỏng vấn vào thứ Bảy, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đang ở mức thấp lịch sử về tội phạm và từ chối bình luận trực tiếp về yêu cầu cấm sĩ quan che mặt. Ông Trump nhấn mạnh rằng việc chính phủ đóng cửa “không phải là điều tốt cho đất nước” và nhắc lại việc ông từng bị tổn thất 1,5 điểm GDP do tình trạng tương tự trong quá khứ. Ông bày tỏ hy vọng các nghị sĩ sẽ “biết suy nghĩ” để nhanh chóng chấm dứt sự bế tắc này.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson hiện đang hướng tới việc sử dụng một cơ chế bỏ phiếu rút gọn vào thứ Hai để thông qua ngân sách. Tuy nhiên, Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries tuyên bố khối của ông sẽ chỉ đưa ra quyết định sau khi đánh giá kỹ lưỡng giá trị của gói chi tiêu. Ông Jeffries yêu cầu chính quyền Trump phải đưa ra một “lộ trình chắc chắn” để chấn chỉnh các cơ quan thực thi pháp luật bị cho là vô kỷ luật. Các bên đều đặt mục tiêu đạt được thỏa thuận trước khi Quốc hội nhóm họp trở lại vào tối thứ Hai để bảo vệ quyền lợi và phúc lợi của người dân.

Theo: Khai Mở