Tại Canada, hàng nghìn người dân lựa chọn làm việc và sinh hoạt trong các đường hầm xuyên suốt mùa đông khắc nghiệt thay vì đối mặt với giá lạnh ngoài trời.

Mạng lưới ngầm tại Canada và mê cung Path ở Toronto

Khi nhiệt độ giảm xuống mức âm 14 độ C, đường phố Toronto thường trở nên vắng lặng dưới bầu trời xám xịt và những cơn tuyết rơi không dứt. Tuy nhiên, ngay phía dưới lớp bê tông đó là một thế giới hoàn toàn khác biệt mang tên PATH, hệ thống đi bộ ngầm dài 30 km nối liền các tòa cao ốc, ga tàu và trung tâm thương mại. Những du khách lần đầu đến đây có thể lầm tưởng thành phố là một khu rừng bê tông hoang vắng, nhưng thực tế dòng người nhộn nhịp đang di chuyển xuyên suốt trong lòng đất.

Những nhân viên văn phòng tại đây thường được ví như những kẻ sống dưới lòng đất khi dành phần lớn thời gian sinh hoạt trong mạng lưới kín đáo này. Tại khu tài chính, người bản địa dễ dàng được nhận diện bởi trang phục nhẹ nhàng như áo gile nỉ hay giày hở gót, thay vì áo phao dày cộp chống rét. Sự tiện lợi của hệ thống điều hòa nhiệt độ giúp cư dân hoàn toàn tách biệt khỏi bùn nhão và tuyết tan khắc nghiệt thường thấy trên mặt đất vào mùa đông.

Không chỉ riêng Toronto, nhiều đô thị lớn khác tại Canada cũng phát triển các hạ tầng khép kín tương tự để bảo vệ cư dân khỏi thời tiết cực đoan. Montreal sở hữu mạng lưới RÉSO, trong khi các thành phố như Edmonton hay Calgary sử dụng hệ thống cầu vượt và đường hầm để duy trì nhịp sống. Với nhiều người, việc phải bước ra ngoài trời đôi khi trở nên không cần thiết khi mọi nhu cầu từ làm việc, mua thực phẩm đến trị liệu đều được đáp ứng dưới lòng đất.

Nguồn gốc thương mại và sự phát triển của không gian kết nối

Ngược dòng lịch sử, hệ thống này ban đầu không được xây dựng chỉ để tránh rét mà xuất phát từ các chiến lược thương mại của doanh nghiệp. Lối đi bộ ngầm đầu tiên xuất hiện từ năm 1900 để nối các khu bán hàng của công ty T. Eaton, hay các đường hầm dành riêng cho khách thượng lưu tại khách sạn sang trọng. Do thuộc sở hữu của nhiều nhà phát triển bất động sản khác nhau, mạng lưới này hiện nay giống như một tấm thảm ghép chắp vá với nhiều ngõ cụt bất ngờ.

Chính sự phức tạp của hệ thống đã thôi thúc những cư dân như Jadiel Teófilo tự tạo ra ứng dụng bản đồ 3D để giúp cộng đồng định vị dễ dàng hơn. Hiện tại, danh hiệu mạng lưới ngầm dài nhất thế giới đã thuộc về RÉSO của thành phố Montreal với 32 km đường hầm, vượt qua kỷ lục trước đó của Toronto. Dù vậy, cuộc cạnh tranh về quy mô không quan trọng bằng việc các không gian này đang liên tục được hồi sinh với nhiều dịch vụ giải trí mới.

Vượt ra ngoài công năng di chuyển, các đường hầm này dần trở thành không gian thứ ba giúp kết nối cộng đồng trong mùa đông dài lạnh giá. Những buổi đi bộ tập thể được tổ chức định kỳ không chỉ để rèn luyện sức khỏe mà còn giúp cư dân vượt qua cảm giác cô lập khi sống tại trung tâm thành phố. Đây là minh chứng cho thấy hệ thống ngầm không chỉ là cơ sở hạ tầng mà còn là một phần không thể thiếu trong cách các đô thị Canada vận hành

Theo: VnExpress