Xe ôm truyền thống tại TP.HCM đang dần bị thu hẹp không gian hoạt động khi sự tiện lợi của công nghệ và các thuật toán định giá đã chiếm lĩnh thị trường vận chuyển hành khách.

Xe ôm truyền thống và cuộc chơi không cân sức

Ông Vũ Quốc Toản, người đã có hơn 30 năm đứng đón khách tại quận 10, chưa từng nghĩ đối thủ lớn nhất của mình lại nằm gọn trong một chiếc điện thoại di động. Khoảng 10 năm trước, khi làn sóng xe công nghệ tràn vào, cuộc sống của những tài xế như ông bắt đầu bị đảo lộn hoàn toàn.

Việc các hãng xe liên tục tung ra khuyến mãi và thiết lập giá cước thấp đã vô hình trung tạo ra một rào cản lớn đối với xe ôm truyền thống. Người lao động phải đối mặt với tình trạng giá xăng tăng nhưng không thể tăng giá cuốc xe vì khách hàng luôn nhìn vào màn hình điện thoại để so sánh.

Nhiều bữa, sau khi kết thúc các cuốc xe dài, số tiền thu về chỉ vừa đủ bù tiền xăng, thậm chí là lỗ vốn nếu tính cả tiền hao mòn xe. Tuy nhiên, để tồn tại, họ vẫn phải chấp nhận chạy theo mức giá mà bản thân không có quyền quyết định, chỉ để mong có thu nhập qua ngày.

Sự đào thải nghiệt ngã từ hệ thống thuật toán

Đối với ông Đức, rào cản lớn nhất nằm ở các quy định khắt khe như không được bỏ cuốc hay bị trừ điểm. (Ảnh: Báo Khai Mở).

Tại khu vực quận 3, ông Hồ Bình Đức, 68 tuổi, vẫn trung thành với cách làm việc cũ vì không thể thích nghi với thế giới điện thoại thông minh. Với ông, smartphone là một thế giới xa lạ và việc phải điều khiển nó trong khi lái xe là một nhiệm vụ bất khả thi.
Không chỉ là vấn đề sử dụng thiết bị, các tiêu chí tuyển dụng và vận hành của các hãng xe công nghệ cũng được cho là hướng tới đối tượng trẻ tuổi hơn. Sự chậm chạp về phản xạ và thị lực kém của người già khiến họ dễ bị khách hàng phàn nàn và công ty xử phạt.

Thuật toán của các ứng dụng được thiết kế để chọn lọc những mắt xích tối ưu nhất, điều này vô tình loại bỏ những người lao động đã dành cả đời trên yên xe. Họ bị coi là những “bánh xe cũ” lạc nhịp, không còn phù hợp với tốc độ và sự linh hoạt mà công nghệ yêu cầu.

Niềm tin và sự thấu cảm – Cứu cánh cuối cùng

Dẫu vậy, giữa cuộc cạnh tranh khốc liệt, xe ôm truyền thống vẫn tìm được chỗ đứng nhờ vào những mối quan hệ được xây dựng bằng niềm tin kéo dài nhiều năm. Nhiều khách hàng lâu năm vẫn lựa chọn họ vì sự tin tưởng tuyệt đối, không quan tâm đến sự chênh lệch giá cả trên các ứng dụng.

Những tài xế như ông Toản đôi khi còn thực hiện những chuyến xe “có tình”, giúp đỡ những người hoạn nạn mà không lấy tiền, thậm chí còn hỗ trợ thêm chi phí dọc đường. Những cử chỉ nhân văn này tạo nên sự khác biệt so với sự giao dịch lạnh lùng của công nghệ.
Kết cục của cuộc va chạm này không chỉ là câu chuyện thắng thua về kinh tế mà là sự biến mất dần của một nét văn hóa vỉa hè. Khi những tài xế già yếu dần, nghề xe ôm truyền thống có lẽ sẽ chỉ còn là ký ức trong lòng người dân thành phố.

Theo: Khai Mở

Từ Khóa: