Báo cáo mới công bố cho thấy số lượng tàu dân binh Trung Quốc hiện diện tại Biển Đông trong năm 2025 đạt mức cao nhất nhiều năm qua, tập trung dày đặc tại các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa và gia tăng phối hợp với hải cảnh trong bối cảnh khu vực tiếp tục tiềm ẩn căng thẳng.

Số lượng tàu dân binh tăng cao kỷ lục, tập trung ở Trường Sa

Theo báo cáo công bố ngày 23.2 của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI), thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, năm 2025 ghi nhận mức hiện diện trung bình 241 tàu dân binh Trung Quốc mỗi ngày tại các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa. Con số này tăng so với mức 232 tàu/ngày của năm 2024 và là mức cao nhất kể từ khi AMTI tiến hành theo dõi.

Do phần lớn tàu dân binh khó nhận diện qua hệ thống nhận dạng tự động (AIS), AMTI sử dụng hình ảnh vệ tinh để thống kê, đếm trung bình 4 lần mỗi tháng tại từng khu vực. Hoạt động tập trung chủ yếu quanh các thực thể thuộc chủ quyền Việt Nam nhưng đang bị Trung Quốc và một số bên chiếm đóng trái phép. Hai điểm nóng là bãi Vành Khăn và đá Ba Đầu, chiếm gần 50% tổng số tàu dân binh hoạt động, trong đó riêng bãi Vành Khăn có thời điểm xuất hiện hơn 200 tàu cùng lúc.

Phối hợp với hải cảnh và gia tăng hoạt động quân sự

Báo cáo cũng cho thấy sự khác biệt về phân bổ lực lượng. Tại một số khu vực nhạy cảm như bãi cạn Scarborough, số tàu dân binh xuất hiện tương đối ít, nhưng tàu hải cảnh Trung Quốc (CCG) lại đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025. Điều này cho thấy khả năng Trung Quốc điều chỉnh chiến thuật, sử dụng lực lượng dân binh quy mô nhỏ nhưng chuyên nghiệp hơn để hỗ trợ hải cảnh tại các điểm tranh chấp căng thẳng.

Song song với hoạt động “vùng xám” của tàu dân binh, Trung Quốc cũng gia tăng hiện diện quân sự tại Biển Đông. Trong năm 2025 và tháng 1.2026, nước này triển khai nhiều cuộc tập trận quy mô lớn với sự tham gia của tàu đổ bộ tấn công Type 075, tàu sân bay cùng các dòng tiêm kích và oanh tạc cơ chiến lược. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ, Úc và Philippines cũng tổ chức các cuộc diễn tập chung trong khu vực, khiến Biển Đông dù không bùng phát xung đột công khai nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều biến động chiến lược.

Theo: Báo Thanh Niên