Tình hình chiến sự tại vùng Vịnh đang gây áp lực nặng nề lên hoạt động xuất khẩu thủy sản sang Trung Đông. Các doanh nghiệp Việt đối mặt rủi ro chi phí vận tải tăng cao cùng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng lạnh nghiêm trọng.

Hệ lụy từ chi phí logistics và bảo hiểm hàng hải tăng vọt

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định Trung Đông là khu vực huyết mạch trong lưu thông hàng hóa toàn cầu. Tuy nhiên, từ đầu tháng 3/2026, căng thẳng quân sự tại đây, đặc biệt là quanh Eo biển Hormuz, đã buộc các hãng tàu phải thay đổi lộ trình hoặc tạm dừng hoạt động. Điều này khiến thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí logistics bị đẩy lên mức kỷ lục.

Các tập đoàn vận tải hàng đầu như Maersk, Hapag-Lloyd và CMA CGM đã áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh và hạn chế nhận container lạnh. Chỉ trong vài ngày, cước vận tải từ khu vực châu Á đến Dubai đã tăng gần gấp đôi, trực tiếp làm bào mòn lợi nhuận của các đơn vị xuất khẩu. Tình trạng này tạo ra rào cản lớn cho dòng chảy thương mại thủy sản của Việt Nam sang khu vực này.

Bên cạnh đó, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng có những phản ứng siết chặt tương tự. Một số đơn vị bảo hiểm đã quyết định tăng phí hoặc thu hẹp phạm vi bảo hiểm đối với các tàu đi qua vùng Vịnh. Khi mức chi phí bảo hiểm trở nên quá đắt đỏ, nhiều chủ tàu buộc phải tạm dừng hoạt động, dẫn đến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng cục bộ tại các điểm nóng chiến lược.

Chiến lược thích ứng và bảo vệ chất lượng hàng hóa

Đặc thù của thủy sản là mặt hàng yêu cầu quy trình bảo quản lạnh vô cùng nghiêm ngặt để duy trì chất lượng. VASEP cảnh báo rằng việc vận chuyển chậm trễ hoặc thiếu hụt container lạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các sản phẩm chủ lực như tôm, cá hồi và cá ngừ tại thị trường Trung Đông. Nguy cơ thiếu hàng cục bộ và biến động giá theo từng phân khúc đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.

Trong ngắn hạn, nếu an ninh được cải thiện, chuỗi cung ứng có thể phục hồi nhanh chóng khi các hãng tàu khôi phục tuyến đường qua Hormuz. Tuy nhiên, nếu rủi ro kéo dài, việc chuyển hướng hành trình sẽ trở thành thông lệ mới. Khi đó, chi phí nhập khẩu thủy sản vào Trung Đông có thể giữ mức cao trong nhiều tháng, gây biến động giá lan rộng sang các thị trường liên quan.

VASEP nhấn mạnh doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa tuyến vận chuyển và tăng cường dự trữ hàng hóa tại các kho lạnh trong khu vực. Việc ưu tiên ký kết các hợp đồng vận chuyển dài hạn thay vì phụ thuộc vào thị trường giao ngay là giải pháp then chốt. Năng lực quản trị rủi ro về vận tải và bảo hiểm hiện nay chính là yếu tố quyết định khả năng duy trì thương mại toàn cầu.

Theo: CafeF

Từ Khóa: