Ngày 2-3-2026, Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz khiến giá dầu tăng vọt, đẩy các nước phụ thuộc năng lượng như Trung Quốc và Ấn Độ vào thế khó.

Eo biển Hormuz đóng vai trò mạch máu của thị trường dầu khí

Ngày 2-3-2026, Iran tuyên bố đóng cửa hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, một tuyến vận tải mang tính chiến lược đối với dầu và khí đốt toàn cầu. Dù Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ khẳng định eo biển này chưa thực sự bị đóng, nhưng hàng trăm tàu vẫn đang mắc kẹt tại đây do lo ngại bị tấn công hoặc không được bảo hiểm. Vị trí của eo biển nằm giữa Oman và Iran, nối liền vịnh Ba Tư với biển Arab, khiến nó trở thành điểm trung chuyển không thể thay thế.

Tầm quan trọng của tuyến đường này thể hiện qua con số 14 triệu thùng dầu thô lưu thông mỗi ngày, tương đương một phần ba tổng xuất khẩu nhiên liệu bằng đường biển của thế giới. Việc phong tỏa kéo dài đã lập tức khiến giá dầu thô thế giới tăng gần 15% chỉ trong vòng 6 ngày qua. Phiên giao dịch ngày 3-3 ghi nhận dầu Brent tăng thêm 4,7%, đạt mức 81 USD mỗi thùng, mức cao nhất kể từ đầu năm 2025.

Giới phân tích cảnh báo nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục lan rộng, giá dầu Brent có thể sớm vượt ngưỡng 100 USD mỗi thùng. Bên cạnh dầu mỏ, khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu của thế giới cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng. Điều này xảy ra sau khi tập đoàn QatarEnergy ngừng sản xuất LNG do các cơ sở bị thiết bị bay không người lái của Iran tấn công vào ngày 2-3.

Eo biển Hormuz và tác động dây chuyền đến các nền kinh tế châu Á

Các quốc gia Nam Á như Pakistan, Bangladesh và Ấn Độ đang đối mặt với sự gián đoạn nguồn cung năng lượng sớm nhất. Qatar và UAE hiện đang cung cấp tới 99% lượng LNG nhập khẩu cho Pakistan và 72% cho Bangladesh. Riêng với Ấn Độ, khoảng 60% lượng dầu nhập khẩu và hơn một nửa lượng LNG tiêu thụ của quốc gia này có nguồn gốc từ vùng Vịnh.

Việc giá dầu tăng do ách tắc tại Hormuz tạo ra một cú sốc tài chính lớn đối với các nền kinh tế đang phát triển có kho dự trữ hạn chế. Các chuyên gia từ Kpler nhận định rằng khi nguồn cung thiếu hụt, những nước này buộc phải cắt giảm nhu cầu thay vì mua trên thị trường giao ngay. Trong khi đó, các quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan và Philippines cũng rất dễ bị tổn thương trước tình trạng giá dầu leo thang.

Trái ngược với Nam Á, Trung Quốc dù chịu tác động đáng kể nhưng lại có bộ đệm linh hoạt hơn nhờ lượng dự trữ lớn. Trung Quốc hiện nhập khẩu hơn 80% dầu từ Iran và 30% LNG từ Qatar, nhưng tồn kho LNG của họ vẫn đủ hỗ trợ trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, Bắc Kinh sẽ phải tìm kiếm nguồn cung thay thế, gây ra sự cạnh tranh giá gay gắt tại khu vực.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: