Một nghiên cứu công bố ngày 9/3 cho thấy nhiều báo cáo khoa học đã đánh giá thấp mực nước biển ven bờ trong nhiều năm qua. Khi rà soát hàng trăm công trình, các nhà nghiên cứu phát hiện khoảng 90% báo cáo có sai lệch trung bình gần 30cm.

Sai lệch phương pháp khiến mực nước biển bị ước tính thấp

Các nhà khoa học cho biết nhiều nghiên cứu trước đây đã đánh giá thấp mực nước biển ven bờ. Nguyên nhân chính là sự khác biệt trong cách đo độ cao đất liền và mực nước biển. Nhóm nghiên cứu đã rà soát hàng trăm công trình khoa học và báo cáo rủi ro khí hậu. Kết quả cho thấy khoảng 90% nghiên cứu ước tính thấp hơn thực tế. Mức sai lệch trung bình khoảng 30cm.

Theo Giáo sư Philip Minderhoud, chuyên gia thủy văn tại Đại học Wageningen, vấn đề nằm ở cách kết hợp dữ liệu. Các phương pháp đo riêng lẻ có thể chính xác. Tuy nhiên khi ghép dữ liệu giữa đất liền và đại dương, nhiều yếu tố không được tính đến. Mốc 0 mét trong dữ liệu địa hình được xem là mực nước biển. Nhưng thực tế, mốc này không phải lúc nào cũng phản ánh đúng. Sai số có thể khiến các nghiên cứu đánh giá thấp nguy cơ ngập lụt.

Theo Giáo sư Katharina Seeger tại Đại học Padua, cách xác định này tạo ra “điểm mù phương pháp luận”. Một số khu vực tại Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương thậm chí có sai lệch gần 1 mét. Các mô hình cũng thường giả định mực nước biển ở trạng thái tĩnh. Trong thực tế, vùng ven bờ chịu tác động của gió, thủy triều và dòng hải lưu. Những yếu tố này có thể làm mực nước cao hơn so với tính toán.

Nguy cơ ngập lụt ven biển có thể lớn hơn dự báo

Khi điều chỉnh các mô hình theo mực nước ven bờ chính xác hơn, các nhà khoa học nhận thấy rủi ro có thể tăng mạnh. Nếu mực nước biển dâng hơn 1 mét vào cuối thế kỷ, diện tích đất ven biển bị đe dọa có thể tăng thêm 37%. Số người chịu tác động cũng có thể tăng thêm từ 77 triệu đến 132 triệu người. Những khu vực chịu rủi ro cao nhất nằm ở châu Á và Đông Nam Á.

Nhà khoa học khí hậu Anders Levermann tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam cho rằng nhiều khu vực ven biển có thể đối mặt lũ lụt nghiêm trọng hơn dự báo trước đây. Sự chênh lệch giữa mô hình và điều kiện thực tế khá lớn. Các quốc đảo ở Thái Bình Dương cũng đang chịu tác động rõ rệt. Tại Vanuatu, nhiều bãi biển bị xói mòn và đường bờ biển lùi sâu vào đất liền.

Một số ngôi nhà chỉ còn cách mặt nước biển khoảng 1 mét khi thủy triều lên. Các nhà khoa học cho rằng sai lệch trong đo đạc có thể ảnh hưởng đến kế hoạch thích ứng khí hậu. Nhiều quốc gia có thể đang xây dựng chiến lược dựa trên dữ liệu chưa đầy đủ. Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng tác động của sai lệch này có thể bị phóng đại. Theo họ, nhiều nhà quy hoạch địa phương đã tính đến đặc điểm ven biển trong các kế hoạch ứng phó.

Theo: Báo Dân trí