Mai Thanh Minh là kỳ thủ đầu tiên giúp cờ tướng Việt Nam tạo dấu ấn quốc tế, được giới chuyên môn Trung Quốc vinh danh là “hải ngoại đệ nhất nhân”.

Hành trình tự học của kỳ thủ Mai Thanh Minh

Mai Thanh Minh sinh năm 1957 tại Sài Gòn; vốn là kỳ thủ trưởng thành từ giới “giang hồ” vỉa hè thay vì các trường lớp bài bản. Ông học những nước đi đầu tiên từ chính người cha; và dần hoàn thiện kỹ năng qua các trận đấu; tại những quán cà phê bình dân quanh Phú Nhuận. Thời điểm đó, cờ tướng tại Việt Nam vẫn chỉ được xem là thú vui giải trí của tầng lớp lao động; thiếu thốn cả dụng cụ chuyên nghiệp lẫn hệ thống thi đấu.

Bước ngoặt đến với ông vào năm 1976 khi gia nhập thanh niên xung phong; nhưng sau đó phải trở về gia đình điều trị bệnh sốt rét ác tính. Di chứng bệnh tật khiến ngoại hình ông trở nên khắc khổ; nước da xanh xao, tạo nên biệt danh “Minh rét” mà giới mộ điệu vẫn thường nhắc đến. Tuy nhiên, chính những ngày tháng nằm trên giường bệnh lại là lúc ông dồn hết tâm trí nghiên cứu kỳ phổ qua sách vở; nỗ lực tự rèn luyện bản lĩnh.

Khi giải vô địch quốc gia lần đầu tổ chức vào năm 1992; Mai Thanh Minh lập tức khẳng định đẳng cấp bằng việc giành ngôi quán quân. Ông tiếp tục duy trì phong độ khi giữ vững vị thế số một trong bốn năm liên tiếp; một kỳ tích giúp ông nhận danh xưng “Tứ liên quán”. Sự trỗi dậy của ông không chỉ là thành công cá nhân; mà còn đại diện cho tinh thần nỗ lực không ngừng của một kỳ thủ tự học.

Dấu ấn quốc tế và sự công nhận từ Trung Quốc

Năm 1993 ghi dấu ấn lịch sử khi ông dự Giải vô địch thế giới lần thứ 3; và giành giải “Phi Hoa Duệ” cho kỳ thủ xuất sắc nhất không thuộc cộng đồng người Hoa. Với vị trí thứ 6 chung cuộc, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên đạt vinh dự này; mở ra trang mới cho làng cờ nước nhà trên quốc tế. Trong giải đấu đó, ông khiến giới chuyên môn kinh ngạc khi thủ hòa trước hai đại cao thủ Trung Quốc là Triệu Quốc Vinh và Từ Thiên Hồng.

Gần đây, các chuyên trang cờ tướng Trung Quốc như Zhuanlan Zhihu đã đăng nhiều bài viết ca ngợi sự nghiệp của ông; coi ông là “hải ngoại đệ nhất nhân”. Họ phân tích chi tiết lối đánh cũng như cuộc đời đầy thăng trầm của kỳ thủ Sài Gòn; nhấn mạnh ông là người đặt nền móng cho sự vươn mình của cờ tướng Việt Nam. Sự công nhận từ quốc gia vốn là “đại bản doanh” môn cờ tướng cho thấy tầm ảnh hưởng sâu rộng mà ông tạo ra.

Dù ông qua đời năm 2010 do xuất huyết não, nhưng di sản và tinh thần của Mai Thanh Minh vẫn luôn là nguồn cảm hứng cho thế hệ sau. Những kỳ thủ hàng đầu hiện nay như Nguyễn Thành Bảo hay Lại Lý Huynh đều kế thừa thành quả từ bước đi tiên phong của ông. Ông ra đi khi mới 53 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho cộng đồng yêu cờ trong và ngoài nước.

Theo: Tuổi Trẻ Online