Vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh tuồn vào hàng loạt bếp ăn trường học đã khiến dư luận bức xúc, đòi hỏi quy trình kiểm soát chặt chẽ hơn để bảo vệ sức khỏe học sinh.

Thực trạng thực phẩm không an toàn len lỏi vào bếp ăn nhà trường

Vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh đã được tuồn vào chợ và bếp ăn của 26 trường tiểu học cùng nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận gây rúng động dư luận. Đây là hồi chuông cảnh báo thực tế rằng thực phẩm bẩn không chỉ xuất hiện ở các khu chợ tự phát mà đã bắt đầu tấn công trực diện vào môi trường học đường. Trước đó, tại Thái Nguyên, cơ quan chức năng cũng phát hiện thịt lợn tại một bếp ăn trường mầm non dương tính với dịch tả lợn châu Phi. Những sự cố liên tiếp này khiến cộng đồng phụ huynh rơi vào trạng thái bất an tột độ khi không thể kiểm soát trực tiếp đầu vào thực phẩm của con em mình. Sự lo lắng của phụ huynh không phải là không có căn cứ khi tại TP.HCM.

Đỉnh điểm là vụ việc hơn 140 học sinh tiểu học tại thành phố này phải nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm sau bữa ăn bán trú. Việc kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm tại các trường học vốn được yêu cầu nghiêm ngặt nhưng thực tế vẫn xuất hiện những lỗ hổng chết người. Điều này cho thấy quy trình giám sát hiện tại vẫn còn nhiều kẽ hở để các đối tượng trục lợi lọt qua. Sự an toàn của thế hệ mai sau đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi sự thiếu trách nhiệm của một bộ phận người liên quan.Trách nhiệm của hiệu trưởng các trường từ mầm non đến trung học phổ thông đang ngày càng trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Họ không chỉ lo công tác chuyên môn dạy và học mà còn phải trực tiếp quản lý từng khay cơm của học sinh trong bối cảnh nhu cầu bán trú tăng cao.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã từng nhấn mạnh rằng Sở Giáo dục và Đào tạo phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm trong bữa ăn bán trú. Lời cảnh tỉnh này cho thấy tính cấp thiết của việc nâng cao năng lực quản trị và tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu. Nếu hiệu trưởng không làm hết sức mình và thiếu cái “tâm” thì chất lượng bữa ăn chắc chắn sẽ khó đảm bảo.Dư luận cho rằng việc quản lý thực phẩm học đường không thể chỉ dừng lại ở các văn bản chỉ đạo khô khan trên giấy tờ. Cần có một quy trình kiểm soát thực tế, chặt chẽ từ khâu lựa chọn nhà cung cấp đến khi thức ăn được đưa lên bàn. Môi trường học đường phải là nơi an toàn tuyệt đối, nơi các em được bảo vệ bởi sự liêm chính của những người làm giáo dục.

Hệ lụy từ tệ nạn “chiết khấu” và yêu cầu giám sát chặt chẽ

Góc khuất của câu chuyện bữa ăn bán trú còn nằm ở những khoản “hoa hồng” hay “lại quả” giữa đơn vị cung cấp và cán bộ quản lý. Vụ án đưa và nhận hối lộ liên quan đến cung cấp thực phẩm trường học tại Bắc Ninh là minh chứng điển hình cho tệ nạn này. Nhiều người coi việc nhận tiền hoa hồng như một “luật bất thành văn” trong các giao dịch kinh tế tại trường học. Có những trường đòi hỏi mức chiết khấu rất cao, trong khi số khác lại yêu cầu nhà cung cấp dồn số tiền đó vào chất lượng bữa ăn. Sự khác biệt giữa các trường có cùng mức đóng phí ăn uống chính là ở cái tâm của người cầm cân nảy mực. Về mặt kinh tế, doanh nghiệp khi cung cấp suất ăn đều phải tính toán đến biên độ lợi nhuận để duy trì hoạt động.

Trong khi mức đóng tiền ăn của phụ huynh là cố định, nếu phần “hoa hồng” cho nhà trường tăng lên thì chất lượng thực phẩm tất yếu giảm xuống. Học sinh sẽ là những người trực tiếp chịu thiệt thòi khi phần đạm và dinh dưỡng trong khay cơm bị bớt xén để bù vào các khoản chi ngoài luồng. Đây là một thực tế đau lòng khi sức khỏe của trẻ em bị mang ra làm vật tế thần cho lòng tham của người lớn. Hệ thống pháp luật và các quy chế hiện hành cần được bổ sung để không còn những “người chưa bị lộ” trong mạng lưới lợi ích này. Việc xử lý nghiêm các vụ án bị đưa ra ánh sáng là lời nhắc nhở rằng không có vùng cấm cho những hành vi làm giảm chất lượng bữa ăn của trẻ.

Cần xây dựng một quy chế phối hợp kiểm tra rõ ràng giữa ngành y tế, giáo dục và đại diện hội phụ huynh. Các biện pháp chế tài thật nặng phải được áp dụng đối với những hiệu trưởng hoặc cán bộ buông lỏng quản lý hoặc trục lợi cá nhân. Sức khỏe thể chất của tương lai đất nước không thể phó mặc hoàn toàn vào lương tâm của từng cá nhân. Xã hội đang mong chờ một sự thay đổi quyết liệt để bữa ăn bán trú thực sự đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh và đủ chất dinh dưỡng. Số tiền phụ huynh đóng góp phải được chuyển hóa đầy đủ thành những suất ăn sạch, tương ứng với giá trị thực tế. Mọi sự mập mờ trong tài chính và nguồn gốc thực phẩm đều cần được minh bạch hóa trước công chúng. Chỉ khi đó, phụ huynh mới có thể thực sự yên tâm khi gửi gắm con em mình cho nhà trường mỗi ngày.

Theo: Báo Tuổi Trẻ

Từ Khóa: