Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Tehran đang sụp đổ và muốn mở lại eo biển Hormuz, trong khi Iran khẳng định sẽ phong tỏa nếu Mỹ không dừng cấm vận.

Eo biển Hormuz và tuyên bố của Tổng thống Trump về tình hình Iran

Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội vào cuối tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định rằng chính quyền Tehran đã gửi thông điệp yêu cầu Washington hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất có thể. Ông Trump mô tả quốc gia vùng Vịnh này đang rơi vào tình trạng sụp đổ và đang nỗ lực giải quyết các vấn đề nội bộ trong ban lãnh đạo, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng họ sẽ vượt qua được giai đoạn này.

Những phân tích tài chính từ phía Mỹ cho thấy Iran đang phải đối mặt với một thảm họa kinh tế nghiêm trọng do các lệnh phong tỏa cảng biển. Ông Trump nhấn mạnh rằng việc đóng cửa tuyến đường thủy này khiến Iran thất thu khoảng 500 triệu USD mỗi ngày. Khoản thâm hụt khổng lồ này dẫn đến việc quân đội và lực lượng cảnh sát tại đây bắt đầu than phiền về tình trạng chậm trả lương, gây áp lực lớn lên ngân sách quốc gia.

Tổng thống Mỹ cũng lập luận rằng Tehran thực chất không muốn duy trì việc đóng cửa eo biển Hormuz vì nhu cầu cấp bách về nguồn tiền để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng việc dỡ bỏ các lệnh phong tỏa từ phía Mỹ mà không đi kèm với một thỏa thuận hòa bình cụ thể sẽ làm suy yếu các triển vọng ổn định lâu dài. Hiện tại, các cảng biển của Iran vẫn đang nằm trong chiến dịch gây áp lực kinh tế từ phía Washington.

Vị trí eo biển Hormuz. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Phản ứng từ giới chức quân sự Iran về quyền kiểm soát tuyến hàng hải

Trái ngược với những tuyên bố từ phía Mỹ, giới chức quân sự Iran khẳng định sẽ không có bất kỳ lô dầu nào được phép đi qua eo biển Hormuz nếu Washington vẫn duy trì các biện pháp phong tỏa hàng hải. Ông Saeed Siah-Sarani, một quan chức thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố mạnh mẽ rằng họ sẽ không cho phép dù chỉ một lít dầu lưu thông qua tuyến đường chiến lược này trong điều kiện bị bao vây hiện nay.

Đại diện phía Iran khẳng định họ đang nắm toàn quyền kiểm soát eo biển Hormuz và lực lượng vũ trang sẵn sàng hành động để bảo vệ chủ quyền trên cả ba mặt trận bộ, biển và không. Các tàu thuyền di chuyển qua khu vực này bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định và tuyến đường vận chuyển đã được Tehran chỉ định. Ông Siah-Sarani cũng cho rằng sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Vùng Vịnh không đem lại hiệu quả và có thể sẽ phải chấm dứt trong tương lai.

Eo biển Hormuz giữ vai trò là mạch máu năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới khi gánh vác 1/5 tổng nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày. Mặc dù Iran từng tuyên bố mở cửa cho vận tải thương mại vào trung tuần tháng 4, nhưng sau đó đã quyết định đóng lại với lý do Mỹ vẫn tiếp tục các chiến dịch phong tỏa. Việc điều tiết giao thông hàng hải tại đây hiện được Tehran xem là công cụ thiết yếu để duy trì đòn bẩy chiến lược và khả năng răn đe đối với các đối thủ quốc tế.

Theo: Báo Dân trí