Lá chắn Vòm Vàng tiêu tốn 1.200 tỷ USD của Mỹ đang gây tranh cãi lớn vì chi phí đắt đỏ nhưng khả năng đánh chặn đồng thời lại bị giới chuyên gia nghi ngại.

Dự án lá chắn Vòm Vàng với quy mô kỹ thuật chưa từng có

Theo báo cáo mới nhất từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ngày 12/5 , chương trình phòng thủ tên lửa mang tên Vòm Vàng đang trở thành dự án quân sự tham vọng nhất kể từ sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Với tổng kinh phí dự kiến lên tới gần 1.200 tỷ USD trong vòng hai thập kỷ, Washington đang nỗ lực tái hiện lại ý tưởng “Chiến tranh giữa các vì sao” của thập niên 1980 dưới một hình hài công nghệ hiện đại hơn. Điểm cốt lõi của hệ thống này là việc triển khai một mạng lưới dày đặc gồm 7.800 tên lửa đánh chặn hoạt động thường trực trên quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất.

Để duy trì khả năng phản ứng tức thời trước các vụ phóng tên lửa từ bất kỳ đâu trên toàn cầu, các vệ tinh đánh chặn phải bay liên tục ở độ cao từ 300 đến 500 km. Do quỹ đạo không cố định và tuổi thọ thiết bị ngắn, ước tính Hoa Kỳ sẽ phải phóng tổng cộng khoảng 30.000 vệ tinh thay thế trong suốt vòng đời 20 năm của dự án. Đây là một thách thức khổng lồ về mặt hậu cần và tài chính, khi riêng chi phí cho lớp đánh chặn không gian đã chiếm tới hơn 60% tổng ngân sách, tương đương khoảng 743 tỷ USD.

Hệ thống Vòm Vàng không chỉ dừng lại ở không gian mà còn là sự kết hợp phức tạp của nhiều tầng phòng thủ đa dạng. Ngoài mạng lưới vệ tinh vũ trang, chương trình còn bao gồm các vệ tinh cảnh báo sớm, hệ thống radar toàn cầu, các tổ hợp đánh chặn mặt đất và các vũ khí chuyên biệt để chống lại tên lửa siêu vượt âm. Sự phối hợp giữa các cảm biến tối tân trên bộ, trên biển và trong không gian được kỳ vọng sẽ giúp tiêu diệt tên lửa đối phương ngay từ giai đoạn tăng tốc, trước khi chúng kịp triển khai các đầu đạn nguy hiểm.

Hiệu quả thực tế và nguy cơ từ các cuộc tấn công lớn

Mặc dù sở hữu mức đầu tư cao kỷ lục, khả năng thực tế của hệ thống Vòm Vàng đang bị đặt dấu hỏi lớn trước các kịch bản chiến tranh quy mô. Theo đánh giá của cơ quan chuyên trách, mạng lưới khổng lồ này hiện chỉ đủ sức đối phó đồng thời với khoảng 10 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM). Điều này đồng nghĩa với việc nếu một đối thủ mạnh tung ra đòn tập kích hạt nhân tổng lực với hàng trăm tên lửa cùng lúc, lá chắn nghìn tỷ USD này hoàn toàn có nguy cơ bị quá tải và tê liệt.

Những lo ngại về an ninh càng trở nên rõ rệt khi các đối thủ chiến lược như Nga và Trung Quốc đang liên tục nâng cấp kho vũ khí của mình. Nga hiện đã triển khai các loại tên lửa thế hệ mới như RS-28 Sarmat và phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard, vốn được thiết kế để xuyên thủng các hệ thống phòng thủ hiện đại nhất. Trong khi đó, tốc độ phát triển vũ khí không gian và tên lửa siêu vượt âm của Trung Quốc cũng khiến giới chức Washington lo ngại rằng các hệ thống hiện tại như Patriot hay Aegis có thể trở nên lỗi thời.

Bên cạnh vấn đề kỹ thuật, dự án này còn tiềm ẩn nguy cơ biến không gian thành một chiến trường quân sự mới, kích hoạt cuộc chạy đua vũ trang ngoài trái đất. Việc triển khai hàng nghìn vũ khí trên quỹ đạo có thể thúc đẩy các quốc gia khác tìm cách vô hiệu hóa chúng bằng tên lửa mặt đất hoặc vệ tinh tấn công. Trong trường hợp xảy ra xung đột lớn, chính mạng lưới Vòm Vàng đắt đỏ này sẽ trở thành mục tiêu ưu tiên bị săn lùng đầu tiên. Bài toán kinh tế và hiệu quả cuối cùng vẫn là rào cản lớn nhất đối với tham vọng tạo ra một lá chắn bất khả xâm phạm của Mỹ.

Theo: Báo Dân Trí

Từ Khóa: